ปัจจยวาร เล่ม ๔๒

ในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาร ...

ในโนวิคตปัจจัย ” ๑ ”

จบ ปัจจนียะ

{๑๗๑} [๕] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ” ” ๑ ” ...

ในโนวิคตปัจจัย ” ” ๑ ”

จบ อนุโลมปัจจนียะ

{๑๗๒} [๖] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในอนันตรปัจจัย ” ” ๑ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ” ๑ ”

จบ ปัจจนียานุโลม

(จบ ปฏิจจวาร)

(สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๗. สัปปัจจยทุกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

{๑๗๓} [๗] สภาวธรรมที่มีปัจจัยทำสภาวธรรมที่มีปัจจัยให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ ที่มีปัจจัยให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุทำขันธ์ทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ ทำหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... ขันธ์ที่มีปัจจัยทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น{๑๗๔} สภาวธรรมที่มีปัจจัยทำสภาวธรรมที่มีปัจจัยให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

(ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดีพึงให้พิสดารอย่างนี้ ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๑ วารเท่านั้น)

๗. สัปปัจจยทุกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๗๕} [๘] สภาวธรรมที่มีปัจจัยเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจัยโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีปัจจัยเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ...

อารัมมณปัจจัย

{๑๗๖} [๙] สภาวธรรมที่มีปัจจัยเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจัยโดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถแล้วพิจารณากุศลนั้น พิจารณากุศลที่เคยสั่งสมไว้แล้วในก่อน ออกจากฌานแล้วพิจารณาฌาน พระอริยะทั้งหลายออกจากมรรคแล้วพิจารณามรรค ผล กิเลสที่ละได้แล้ว ... กิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้นแล้วในก่อน เห็นแจ้งจักขุ ... หทัยวัตถุ ... ขันธ์ที่มีปัจจัยโดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง ... โทมนัสจึงเกิดขึ้น เห็นรูปด้วยทิพพจักขุ ฟังเสียงด้วยทิพพโสตธาตุ รู้จิตของบุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยจิตที่มีปัจจัยด้วยเจโตปริยญาณ อากาสานัญจายตนะเป็นปัจจัยแก่วิญญาณัญจายตนะ ... อากิญจัญญายตนะเป็นปัจจัยแก่เนวสัญญานาสัญญายตนะ ... รูปายตนะเป็นปัจจัยแก่จักขุวิญญาณ ... โผฏฐัพพายตนะเป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณ ... ขันธ์ที่มีปัจจัยเป็นปัจจัยแก่อิทธิวิธญาณ เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ อนาคตังสญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย (๑)