สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๒

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๑๙๙} [๓๒]ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร ...

ในมัคคปัจจัย ” ” ๑ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ”๓ ”

จบ ปัจจนียานุโลม

(จบ ปัจจยวาร)

(แม้นิสสยวารก็พึงกระทำอย่างนี้)

๙. สนิทัสสนทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลม

{๒๐๐} [๓๓] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ระคนกับสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เห็นไม่ได้เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ...

{๒๐๑} สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ระคนกับสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (ทั้งหมดพึงจัดรวมไว้กับปัจจยคณนาอย่างนี้)

(จบ สังสัฏฐวาร)

(แม้สัมปยุตตวารก็เหมือนกับสังสัฏฐวาร)

๙. สนิทัสสนทุกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๒๐๒} [๓๔] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้โดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่เห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปที่เห็นไม่ได้โดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นได้โดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่เห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่จิตตสมุฏฐานรูปที่เห็นได้โดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นได้และที่เห็นไม่ได้โดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่เห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์และจิตตสมุฏฐานรูปที่เห็นได้และที่เห็นไม่ได้โดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)

อารัมมณปัจจัย

{๒๐๓} [๓๕] สภาวธรรมที่เห็นได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลเห็นแจ้งรูปที่เห็นได้โดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง ... โทมนัสจึงเกิดขึ้น เห็นรูปด้วยทิพพจักขุ รูปายตนะเป็นปัจจัยแก่จักขุวิญญาณโดยอารัมมณปัจจัย ขันธ์ที่เห็นได้เป็นปัจจัยแก่อิทธิวิธญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ อนาคตังสญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถแล้วพิจารณากุศลนั้น พิจารณากุศลที่เคยสั่งสมไว้แล้วในก่อน ออกจากฌานแล้วพิจารณาฌาน พระอริยะทั้งหลายออกจากมรรคแล้วพิจารณามรรค ผล นิพพาน