พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · รูปีทุกะ
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๕๕–๒๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๔ ในรูปีทุกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ รูปีทุกะ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๒ หน้า ๑๘๕–๑๙๐
๑๑. รูปีทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๒๕๕} [๙๓] สภาวธรรมที่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่มีรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่ไม่เป็นรูปอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นรูปและที่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่ไม่เป็นรูปอาศัยหทัยวัตถุ กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๓)
[๙๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัย ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ไม่เป็นรูป ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นรูปและที่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นรูป ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)[๙๕] สภาวธรรมที่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นรูปและที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ไม่เป็นรูปและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นรูปและที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นรูปและหทัยวัตถุ ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ ... (๒)สภาวธรรมที่เป็นรูปและที่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นรูปและที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นรูปและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่ไม่เป็นรูปและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (ย่อ) (๓)
๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๒๕๖} [๙๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๕ ”
ในอนันตรปัจจัย ” ๓ ”
ในสมนันตรปัจจัย ” ๓ ”
ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๖ ”
ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”
ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๓ ”
ในปุเรชาตปัจจัย ” ๑ ”
ในอาเสวนปัจจัย ” ๑ ”
ในกัมมปัจจัย ” ๙ ”
ในวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในอาหารปัจจัย ” ๙ ”
ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”
ในฌานปัจจัย มี ๙ วาร
ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”
ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๓ ”
ในวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”
ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”
ในนัตถิปัจจัย ” ๓ ”
ในวิคตปัจจัย ” ๓ ”
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
จบ อนุโลม
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร
นเหตุปัจจัย
{๒๕๗} [๙๗] สภาวธรรมที่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นรูปซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น ... (เพราะนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร พึงกำหนดว่าเป็นอเหตุกะ)
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๒๕๘} [๙๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”
ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอนันตรปัจจัย ” ๓ ”
ในนสมนันตรปัจจัย ” ๓ ”
ในนอัญญมัญญปัจจัย ” ๓ ”
ในนอุปนิสสยปัจจัย ” ๓ ”
ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในนกัมมปัจจัย ” ๒ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ๕ ”
ในนอาหารปัจจัย ” ๑ ”
ในนอินทริยปัจจัย ” ๑ ”
ในนฌานปัจจัย ” ๒ ”
ในนมัคคปัจจัย ” ๙ ”
ในนสัมปยุตตปัจจัย ” ๓ ”
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๒ ”
ในโนนัตถิปัจจัย ” ๓ ”
ในโนวิคตปัจจัย ” ๓ ”
จบ ปัจจนียะ
๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ
เหตุทุกนัย
{๒๕๙} [๙๙] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในนอธิปติปัจจัย กับ ... ” ๙ ”
ในนอนันตรปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในนสมนันตรปัจจัย ” ” ๓ ”
ในนอัญญมัญญปัจจัย ” ” ๓ ”
ในนอุปนิสสยปัจจัย ” ” ๓ ”
ในนปุเรชาตปัจจัย ” ” ๙ ”
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ” ๙ ”
ในนอาเสวนปัจจัย ” ” ๙ ”
ในนกัมมปัจจัย ” ” ๑ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ” ๕ ”
ในนสัมปยุตตปัจจัย ” ” ๓ ”
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ” ๑ ”
ในโนนัตถิปัจจัย ” ” ๓ ”
ในโนวิคตปัจจัย ” ” ๓ ”
จบ อนุโลมปัจจนียะ
๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม
นเหตุทุกนัย
{๒๖๐} [๑๐๐] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอนันตรปัจจัย กับ ... ” ๓ ”
ในสมนันตรปัจจัย ” ” ๓ ”
ในสหชาตปัจจัย ” ” ๙ ”
ในอัญญมัญญปัจจัย ” ” ๖ ”
ในนิสสยปัจจัย ” ” ๙ ”
ในอุปนิสสยปัจจัย ” ” ๓ ”
ในปุเรชาตปัจจัย ” ” ๑ ”
ในอาเสวนปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในกัมมปัจจัย ” ” ๙ ”
ในวิปากปัจจัย ” ” ๙ ”
ในอาหารปัจจัย ” ” ๙ ”
ในอินทริยปัจจัย ” ” ๙ ”
ในฌานปัจจัย ” ” ๙ ”
ในมัคคปัจจัย ” ” ๑ ”
ในสัมปยุตตปัจจัย ” ” ๓ ”
ในวิปปยุตตปัจจัย ” ” ๙ ”
ในอัตถิปัจจัย ” ” ๙ ”
ในนัตถิปัจจัย ” ” ๓ ”
ในวิคตปัจจัย ” ” ๓ ”
ในอวิคตปัจจัย ” ” ๙ ”
จบ ปัจจนียานุโลม
(จบ ปฏิจจวาร)
(แม้สหชาตวารก็เหมือนกับปฏิจจวาร)
๑๑.รูปีทุกะ ๓. ปัจจยวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๒๖๑} [๑๐๑] สภาวธรรมที่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (เหมือนกับปฏิจจวาร) (๑)
จบ ปฏิจจวาร