พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๔๔ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๒ หน้า ๓๓๙–๓๔๐
ในนวิปปยุตตปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๔ วาร
ในโนนัตถิปัจจัย ” ” ๔ ”
ในโนวิคตปัจจัย ” ” ๔ ”
๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม
นเหตุทุกนัย
{๔๔๓} [๓๘] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอธิปติปัจจัย กับ ... ” ๙ ”
(พึงแจกอนุโลมมาติกาไว้ด้วย)
ในอวิคตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
จบ สัญโญชนทุกะ
๒๑. สัญโญชนิยทุกะ ๑-๗. ปฎิจจาทิวาร
{๔๔๔} [๓๙] สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (เหมือนกับโลกิยทุกะในจูฬันตรทุกะ ไม่มีความต่างกัน)
จบ สัญโญชนิยทุกะ
๒๒. สัญโญชนสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๔๔๕} [๔๐] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์ (๒)
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์และที่วิปปยุตจากสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัย ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)
[๔๑] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่วิปปยุตจากสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสัญโญชน์และที่วิปปยุตจากสัญโญชน์อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (๓)
จบ ปฏิจจวาร