arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · นีวรณทุกะ

สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๙๐–๕๙๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๔ ในนีวรณทุกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ นีวรณทุกะ สังสัฏฐวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๒)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๘ หน้า ๖๕๗–๖๕๙

หน้า ๖๕๗

สังสัฏฐวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๕๙๐] ๑. นีวรณธรรม เจือกับนีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ถีนมิทธนิวรณ์ อุทธัจจนิวรณ์ อวิชชานิวรณ์ เจือกับกาม-ฉันทนิวรณ์.

พึงผูกจักรนัย

นิวรณ์ทั้งปวง พึงให้พิสดาร.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๕๙๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระในปัจจัยทั้งปวง มี ๙ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๕๙๒] ๒. นีวรณธรรม เจือกับนีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

หน้า ๖๕๘

คือ อวิชชานิวรณ์ เจือกับวิจิกิจฉานิวรณ์, อวิชชานิวรณ์เจือกับอุทธัจจนิวรณ์.

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๕๙๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระในนปุเรชาตปัจจัย ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวน-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๙ วาระในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัยมี ๙ วาระ.

การนับจำนวนวาระในสองวาระนอกนี้ก็ดี สัมปยุตตวาระก็ดี พึงกระทำอย่างที่กล่าวมาแล้ว.

สังสัฏฐวาระ จบ

หน้า ๖๕๙

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๕๙๔] ๑. นีวรณธรรม เป็นปัจจัยแก่นีวรณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

คือ เหตุทั้งหลายที่เป็นนีวรณธรรม เป็นปัจจัยแก่นิวรณ์ที่เป็นสัม-ปยุตตธรรมทั้งหลาย ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.

๒. นีวรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่นีวรณ-

ธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

คือ เหตุทั้งหลายที่เป็นนีวรณธรรม เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.

๓. นีวรณธรรม เป็นปัจจัยแก่นีวรณธรรม และ

ธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

คือ เหตุทั้งหลายที่เป็นนีวรณธรรม เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย, นีวรณธรรม และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่นีวรรณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

จบ สังสัฏฐวาร