สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๑

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๑๓๙๐} [๔๑] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในสมันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียานุโลม

จบ ปัจจยวาร

(นิสสยวารเหมือนกัปปัจจยวาร)

๑๒. ปริตตติกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๓๙๑} [๔๒] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

{๑๓๙๒} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... ขันธ์๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

{๑๓๙๓} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... (๑)

อารัมมณาทิปัจจัย

{๑๓๙๔} [๔๓] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย เพราะอธิปติปัจจัย (ปฏิสนธิไม่มี) เพราะอนันตรปัจจัย เพราะสมนันตรปัจจัย เพราะสหชาตปัจจัย เพราะ

อัญญมัญญปัจจัย เพราะนิสสยปัจจัย เพราะอุปนิสสยปัจจัย เพราะ

ปุเรชาตปัจจัย (ปฏิสนธิไม่มี) เพราะอาเสวนปัจจัย (ไม่มีทั้งวิบากและปฏิสนธิ) เพราะกัมมปัจจัย เพราะวิปากปัจจัย เพราะอาหารปัจจัย

เพราะอินทริยปัจจัย เพราะฌานปัจจัย เพราะมัคคปัจจัย เพราะสัมปยุตตปัจจัย เพราะวิปปยุตตปัจจัย เพราะอัตถิปัจจัย เพราะนัตถิปัจจัย เพราะวิคตปัจจัย เพราะอวิคตปัจจัย

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

{๑๓๙๕} [๔๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอธิปติปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ๓ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ อนุโลม

๒. ปัจจัยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๑๓๙๖} [๔๕] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะ

ซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะระคนกับขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น (๑)

นอธิปติปัจจัย

{๑๓๙๗} [๔๖] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

{๑๓๙๘} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นมหัคคตะระคนกับขันธ์ที่เป็น

มหัคคตะเกิดขึ้น ... ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบาก ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

{๑๓๙๙} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัยคือ อธิปติธรรมที่เป็นอัปปมาณะระคนกับขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น (๑)

นปุเรชาตปัจจัย

{๑๔๐๐} [๔๗] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

{๑๔๐๑} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ … (๑)

{๑๔๐๒} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น ... (๑)

นปัจฉาชาตปัจจัย และ นอาเสวนปัจจัย

{๑๔๐๓} [๔๘] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนปัจฉาชาตปัจจัย เพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓

ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น … ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

{๑๔๐๔} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ … (๑)

{๑๔๐๕} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ... (๑)

นกัมมปัจจัย

{๑๔๐๖} [๔๙] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่เป็นปริตตะระคนกับขันธ์ที่เป็น

ปริตตะเกิดขึ้น (๑)

{๑๔๐๗} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่เป็นมหัคคตะระคนกับขันธ์ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น (๑)

{๑๔๐๘} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่เป็นอัปปมาณกุศลระคนกับขันธ์ที่เป็น

อัปปมาณกุศลเกิดขึ้น (๑)

นวิปากปัจจัย

{๑๔๐๙} [๕๐] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ... (๑)

{๑๔๑๐} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... (๑)

{๑๔๑๑} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณกุศล

เกิดขึ้น ... (๑)

นฌานาทิปัจจัย

{๑๔๑๒} [๕๑] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนฌานปัจจัย เพราะนมัคคปัจจัย เพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ... (๑)

{๑๔๑๓} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... (๑)

{๑๔๑๔} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณกุศลเกิดขึ้น ... (๑)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

{๑๔๑๕} [๕๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนฌานปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนมัคคปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ ปัจจนียะ

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๑๔๑๖} [๕๓] ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ อนุโลมปัจจนียะ

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๑๔๑๗} [๕๔]ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ ปัจจนียานุโลม

จบ สังสัฏฐวาร

(สัมปยุตตวารเหมือนกับสังสัฏฐวาร)

๑๒. ปริตตติกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๔๑๘} [๕๕] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปริตตะโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่เป็นปริตตะเป็นปัจจัยแก่

สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และจิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ… (๑)

{๑๔๑๙} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (พึงทำปวัตติกาลและปฏิสนธิกาล)

{๑๔๒๐} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร