พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปริตตัตติกะ
ปัจจยวาร เล่ม ๔๑
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๗๓–๑๓๙๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๔ ในปริตตัตติกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๒ ปัจฉิมอนุโลมติกปัฏฐาน ปริตตัตติกะ ปัจจยวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๑)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๑ หน้า ๔๗๙–๔๘๘
๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม
{๑๓๗๒} [๒๗] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,
ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,
ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,
(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียานุโลม
จบ ปฏิจจวาร
(แม้สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)
๑๒. ปริตตติกะ ๓. ปัจจยวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๑๓๗๓} [๒๘] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุทำขันธ์ทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ ทำมหาภูตรูป ๑ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... อุปาทายรูป... ขันธ์ที่เป็นปริตตะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัย
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะทำหทัยวัตถุให้เป็น
ปัจจัยเกิดขึ้น (๓)
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะทำสภาวธรรม
ที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่เป็น
อัปปมาณะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปทำมหาภูตรูป
ทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๔)
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะทำสภาวธรรมที่
เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปทำมหาภูตรูปทั้งหลาย
ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะทำหทัยวัตถุ
ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๕)
{๑๓๗๔} [๒๙] สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะทำสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะ
ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... ขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะ ... (๑)
{๑๓๗๕} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะทำสภาวธรรม
ที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และ
จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ...
ในปฏิสนธิขณะ ... ขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะ ... (๓)
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะทำสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะให้เป็นปัจจัย
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ในสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะ ... มี ๓ วาร
{๑๓๗๖} ![๓๐] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรม
ที่เป็นอัปปมาณะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ที่เป็นอัปปมาณะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะทำสภาวธรรม
ที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะและหทัยวัตถุให้เป็น
ปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๓)
{๑๓๗๗} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ในปฏิสนธิขณะพึงทำให้เป็น ๓ วาร)
อารัมมณาทิปัจจัย
{๑๓๗๘} [๓๑] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะให้
เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... ขันธ์ทั้งหลายทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น จักขุวิญญาณทำจักขายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ...
กายวิญญาณทำกายายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นปริตตะทำหทัย
วัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๖ วารที่เหลือเหมือนกับเหตุปัจจัย พึงทำให้เป็น๗ วาร) เพราะอธิปติปัจจัย (ไม่มีปฏิสนธิ ๑๗ วารบริบูรณ์แล้ว) เพราะอนันตรปัจจัย ... เพราะอวิคตปัจจัย
๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
{๑๓๗๙} [๓๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑๗ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ,, ๗ ,,
ในอธิปติปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในอนันตรปัจจัย ,, ๗ ,,
ในสมนันตรปัจจัย ,, ๗ ,,
ในสหชาตปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ๙ ,,
ในนิสสยปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๗ ,,
ในปุเรชาตปัจจัย ,, ๗ ,,
ในอาเสวนปัจจัย ,, ๗ ,,
ในกัมมปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในวิปากปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในอาหารปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในอินทริยปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในฌานปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในมัคคปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ๗ ,,
ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในอัตถิปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในนัตถิปัจจัย ,, ๗ ,,
ในวิคตปัจจัย ,, ๗ ,,
ในอวิคตปัจจัย ,, ๑๗ ,,
(พึงนับอย่างนี้) จบ อนุโลม
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร
นเหตุปัจจัย
{๑๓๘๐} [๓๓] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑
ที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นอเหตุกะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น … ขันธ์ ๒ ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุทำขันธ์ทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์
ทั้งหลายทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... จักขุวิญญาณทำจักขายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ...
กายวิญญาณ ทำกายายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นปริตตะซึ่ง
เป็นอเหตุกะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะทำขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)
นอารัมมณปัจจัย
{๑๓๘๑} [๓๔] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย (นอารัมมณปัจจัยเหมือนกับปฏิจจวาร มี๕ วาร)
นอธิปติปัจจัย
{๑๓๘๒} [๓๕] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑
ที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ …สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... จักขายตนะ … กายายตนะ ... ขันธ์ที่เป็นปริตตะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น … (๑)
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นมหัคคตะทำหทัยวัตถุให้เป็น
ปัจจัยเกิดขึ้นขันธ์ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัย
เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นอัปปมาณะทำหทัยวัตถุ
ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๓)
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะทำสภาวธรรมที่
เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ที่เป็น
มหัคคตะซึ่งเป็นวิบากทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปทำ
มหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๔)
{๑๓๘๓} [๓๖] สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะทำสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นมหัคคตะทำ
ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัย
เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น … ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะทำสภาวธรรมที่
เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะ ซึ่งเป็นวิบากให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)
{๑๓๘๔} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะทำสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นอัปปมาณะทำขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๑)
{๑๓๘๕} ![๓๗] สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คืออธิปติธรรมที่เป็นอัปปมาณะทำขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะและหทัยวัตถุให้เป็น
ปัจจัยเกิดขึ้น (๑)
{๑๓๘๖} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)
สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรม
ที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นมหัคคตะทำขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น
ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคตตะซึ่งเป็นวิบากและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น … ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะทำสภาวธรรม
ที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะ
นอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากและ
หทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... กฏัตตารูปทำขันธ์ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๓)
นอนันตราทิปัจจัย
{๑๓๘๗} [๓๘] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอนันตรปัจจัย เพราะนสมนันตรปัจจัย เพราะนอัญญมัญญ-
ปัจจัย เพราะนอุปนิสสยปัจจัย เพราะนปุเรชาตปัจจัย (เหมือนกับปฏิจจวารมี ๑๒ วาร) เพราะนปัจฉาชาตปัจจัย เพราะนอาเสวนปัจจัย (บริบูรณ์แล้วพึงแสดงว่าเป็นวิบาก จิตตสมุฏฐานรูปไม่พึง แสดงว่าเป็นวิบาก) เพราะนกัมมปัจจัย เพราะนวิปากปัจจัย (ไม่มีทั้งปฏิสนธิและวิบาก) เพราะ
นอาหารปัจจัย เพราะนอินทริยปัจจัย เพราะนฌานปัจจัย เพราะ
นมัคคปัจจัย เพราะนสัมปยุตตปัจจัย เพราะนวิปปยุตตปัจจัย เพราะ
นนัตถิปัจจัย เพราะโนวิคตปัจจัย
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
{๑๓๘๘} [๓๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
ในนอารัมมณปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนอธิปติปัจจัย ,, ๑๒ ,,
ในนอนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๑๒ ,,
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในนกัมมปัจจัย ,, ๗ ,,
ในนวิปากปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในนอาหารปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนอินทริยปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนฌานปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนมัคคปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาร
ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,
ในโนนัตถิปัจจัย ,, ๕ ,,
ในโนวิคตปัจจัย ,, ๕ ,,
(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียะ
๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ
{๑๓๘๙} [๔๐] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาร
ในนอธิปติปัจจัย ,, ,, ๑๒ ,,
ในนอนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๑๒ ,,
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,
ในนอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,
ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๗ ,,
ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,
ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในนนัตถิปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนวิคตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
(พึงนับอย่างนี้) จบ อนุโลมปัจจนียะ
๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม
{๑๓๙๐} [๔๑] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,
ในสมันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,
ในสหชาตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,
ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,
ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,
(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียานุโลม
จบ ปัจจยวาร
(นิสสยวารเหมือนกัปปัจจยวาร)
๑๒. ปริตตติกะ ๕. สังสัฏฐวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๑๓๙๑} [๔๒] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ...
ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)
{๑๓๙๒} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะระคนกับสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... ขันธ์๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)
จบ ปัจจยวาร