ปฏิจจวาร เล่ม ๔๑

๑๒. ปริตตติกะ ๑. ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๓๒๑} [๑] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะ (กามาวจร) อาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น … ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะ (รูปาวจร อรูปาวจร) อาศัยสภาวธรรม

ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็น

มหัคคตะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)

{๑๓๒๒} [๒] สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... ขันธ์๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น

เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น

ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป

อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๓๒๓} [๓] สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะ (โลกุตตระ) อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น

อัปปมาณะเกิดขึ้น ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น

เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัย

สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และ

จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๓๒๔} [๔] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

{๑๓๒๕} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓

อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)

อารัมมณปัจจัย

{๑๓๒๖} [๕] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น …ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น

เพราะอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะอาศัย

หทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)

{๑๓๒๗} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะอารัมมฌปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

{๑๓๒๘} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... (๑)

{๑๓๒๙} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ขันธ์ ๒ ... (๑)

อธิปติปัจจัย

{๑๓๓๐} [๖] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น …จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

{๑๓๓๑} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะ

อธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๓๓๒} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น

เพราะอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น... (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัย

สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๓๓๓} [๗] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

{๑๓๓๔} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

อนันตราทิปัจจัย

{๑๓๓๕} [๘] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะอนันตรปัจจัย เพราะสมนันตรปัจจัย เพราะสหชาตปัจจัย (มหาภูตรูป

แม้ทั้งหมดพึงจัดเข้าด้วย) เพราะอัญญมัญญปัจจัย เพราะนิสสยปัจจัย

เพราะอุปนิสสยปัจจัย เพราะปุเรชาตปัจจัย (พึงทำเป็น ๓ วาร) เพราะอาเสวนปัจจัย (พึงทำเป็น ๓ วาร) เพราะกัมมปัจจัย เพราะวิปากปัจจัย(พึงทำเป็น ๑๓ วาร) เพราะอาหารปัจจัย เพราะอินทริยปัจจัย เพราะฌานปัจจัย เพราะมัคคปัจจัย เพราะสัมปยุตตปัจจัย เพราะวิปปยุตตปัจจัยเพราะอัตถิปัจจัย เพราะนัตถิปัจจัย เพราะวิคตปัจจัย เพราะอวิคตปัจจัย

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

{๑๓๓๖} [๙]ในเหตุปัจจัย มี ๑๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ,, ๕ ,,

ในอธิปติปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๕ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ๓ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในวิปากปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาร

ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในอัตถิปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ๕ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ๕ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ๑๓ ,,

จบ อนุโลม

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๑๓๓๗} [๑๐] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ...

หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...

อาศัยมหาภูตรูป ๑ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคลมีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น (๑)

นอารัมมณปัจจัย

{๑๓๓๘} [๑๑] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น

เพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหาร

เป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล(มีมหาภูตรูป ๓) อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)

{๑๓๓๙} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น

ในปฏิสนธิขณะกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น (๑)

{๑๓๔๐} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะ

เกิดขึ้น (๑)

{๑๓๔๑} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป

อาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

{๑๓๔๒} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป

อาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ

กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

นอธิปติปัจจัย

{๑๓๔๓} [๑๒] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ...

ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลาย

อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๑ ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล … (๑)

สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น

เพราะนอธิปติปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะอาศัยหทัย

วัตถุเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่

เป็นมหัคคตะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย

เกิดขึ้น (๓)

{๑๓๔๔} [๑๓] สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยขันธ์ที่

เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้นในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะ

นอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)

{๑๓๔๕} [๑๔] สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น (๑)

{๑๓๔๖} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓

อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)

นอนันตราทิปัจจัย

{๑๓๔๗} [๑๕] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนอนันตรปัจจัย เพราะนสมนันตรปัจจัย เพราะนอัญญมัญญปัจจัย

เพราะนอุปนิสสยปัจจัย

นปุเรชาตปัจจัย

{๑๓๔๘} [๑๖] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... (พึงทำมหาภูตรูปทั้งหมดให้พิสดาร ในบทที่มีสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเป็นมูล ในอรูปภูมิ มี ๓ วาร)

{๑๓๔๙} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ... ขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะ

นปุเรชาตปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ...

ในปฏิสนธิขณะกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๓๕๐} ![๑๗] สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ... ขันธ์ ๑ ที่เป็น

อัปปมาณะเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น

เพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะ

เกิดขึ้น (๒)

{๑๓๕๑} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)

{๑๓๕๒} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัยคือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัย ขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๓)

นปัจฉาชาตาทิปัจจัย

{๑๓๕๓} [๑๘] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนปัจฉาชาตปัจจัย เพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตต-สมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ

… หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น... มหาภูตรูป ๑ ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล (มีมหาภูตรูป ๓) อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)

{๑๓๕๔} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะอาศัย

หทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่

เป็นมหัคคตะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย

เกิดขึ้น (๓)

{๑๓๕๕} [๑๙] สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะ

นอาเสวนปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตต

สมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ...

ในปฏิสนธิขณะ ... ขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะ ... (๓)

{๑๓๕๖} [๒๐] สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น

เพราะนอาเสวนปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะ

เกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัย

สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ... (๓)

{๑๓๕๗} [๒๑] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ จิตต-

สมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

{๑๓๕๘} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป

อาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ

กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะแลสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรม

ที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)

นกัมมปัจจัย

{๑๓๕๙} [๒๒] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่เป็นปริตตะอาศัยขันธ์ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น

... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ...

มหาภูตรูป ๑ ... (๑)

{๑๓๖๐} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่เป็นมหัคคตะอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะ

เกิดขึ้น (๑)

{๑๓๖๑} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่เป็นอัปปมาณะอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น (๑)

นวิปากปัจจัย

{๑๓๖๒} [๒๓] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ...

จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล (มีมหาภูตรูป ๓) อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)

{๑๓๖๓} สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

{๑๓๖๔} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น

เพราะนวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาว

ธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ และ

จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)

{๑๓๖๕} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัย

ขันธ์ที่เป็นอัปปมาณะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

{๑๓๖๖} สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะและสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นมหัคคตะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

นอาหาราทิปัจจัย

{๑๓๖๗} [๒๔] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะนอาหารปัจจัย คือ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ...

สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... (พึงให้พิสดาร) เพราะนอินทริยปัจจัย คือ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ...

สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... รูปชีวิตินทรีย์อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย

เกิดขึ้น ... เพราะนฌานปัจจัย คือ ... ขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยปัญจวิญญาณ... ที่เป็นภายนอก ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล (มีมหาภูตรูป ๓) อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (พึงทำมหาภูตรูปทั้งหมดเข้าด้วย) เพราะนมัคคปัจจัย คือ ... ขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นอเหตุกะ ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ... มหาภูตรูป ๑ ... (พึงทำมหาภูตรูปทั้งหมด) เพราะนสัมปยุตตปัจจัย

เพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น

ปริตตะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ...

สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะเกิดขึ้น

เพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ... ขันธ์ ๑ ที่เป็นมหัคคตะ ... (๑)

{๑๓๖๙} สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัยคือ ในอรูปภูมิ ... ขันธ์ ๑ ที่เป็นอัปปมาณะ ...

เพราะโนนัตถิปัจจัย เพราะโนวิคตปัจจัย

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

{๑๓๗๐} [๒๕]ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนอธิปติปัจจัย ,, ๑๐ ,,

ในนอนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๑๒ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๑๓ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนอาหารปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนอินทริยปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนฌานปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาร

ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในโนนัตถิปัจจัย ,, ๕ ,,

ในโนวิคตปัจจัย ,, ๕ ,,

(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียะ

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๑๓๗๑} [๒๖] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ,, ,, ๑๐ ,,

ในนอนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๑๒ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ,, ๑๓ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๑๓ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๙ ,,

ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในโนนัตถิปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในโนวิคตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

(พึงนับอย่างนี้) จบ อนุโลมปัจจนียะ

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๑๓๗๒} [๒๗] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียานุโลม

จบ ปฏิจจวาร

(แม้สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๑๒. ปริตตติกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๓๗๓} [๒๘] สภาวธรรมที่เป็นปริตตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุทำขันธ์ทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ ทำมหาภูตรูป ๑ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... อุปาทายรูป... ขันธ์ที่เป็นปริตตะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะทำสภาวธรรมที่เป็นปริตตะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นมหัคคตะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๒)