arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียติกปัฏฐาน

อุปาทินนุปาทานิยัตติกนอุปาทานุปาทานิยัตติกะ เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๐–๕๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๑ ในอนุโลมปัจจนียติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียติกปัฏฐาน อุปาทินนุปาทานิยัตติกนอุปาทานุปาทานิยัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๓๘๔–๓๙๐

หน้า ๓๘๔

๔. อุปาทินนติกนอุปาทินนติกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัย

ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม

ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทิน-นุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๕. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม

ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทิน-นุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ.

หน้า ๓๘๕

[๔๑] ๖. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๗. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัย

ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๘. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม

ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนุ-ปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

[๔๒] ๙. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๐. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๒. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม

ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินน-อนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๓. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม

ที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุ-ปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ.

หน้า ๓๘๖

[๔๓] ๑๔. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทา-นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๕. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัย

ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทินน-อนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๖. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม

ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทิน-นุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

[๔๔] ๑๗. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๘. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัย

ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทิน-นุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๙. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม

ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทิน-นุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.

หน้า ๓๘๗

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๑๙ วาระ ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี สัมปยุตตวาระก็ดีพึงให้พิสดาร.

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๖] ๑. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่

ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ

๒. อารัมมณปัจจัย

[๔๗] ๑. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่

ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

หน้า ๓๘๘

๓. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่

ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๔. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่

ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินน-อนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๕. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่

ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินน-อนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ.

[๔๘] ๖. ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๗. ธรรมที่เป็นอนุปาทาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๘. ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัย

แก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๙. ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินน-อนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

หน้า ๓๘๙

๑๐. ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัย

แก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนุปา-ทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ.

[๔๙] ๑๑. ธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ มี ๕ วาระ (วาระที่ ๑๑-๑๕)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๕๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑๕ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๑๑ วาระ ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระก็พึงให้พิสดาร.

อุปาทินนติกนอุปาทินนติกะ จบ

หน้า ๓๙๐

๕. สังกิลิฏฐติกนสังกิลิฏฐติกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๕๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. ธรรมที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสัง-กิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิกฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ.

จบ อุปาทินนุปาทานิยัตติกนอุปาทานุปาทานิยัตติกะ