พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียติกปัฏฐาน
อุปาทินนุปาทานิยัตติกนอุปาทานุปาทานิยัตติกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๐–๕๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๑ ในอนุโลมปัจจนียติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียติกปัฏฐาน อุปาทินนุปาทานิยัตติกนอุปาทานุปาทานิยัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๓๘๔–๓๙๐
๔. อุปาทินนติกนอุปาทินนติกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัย
ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม
ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทิน-นุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๕. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม
ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทิน-นุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ.
[๔๑] ๖. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๗. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัย
ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม
ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนุ-ปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
[๔๒] ๙. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๐. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๒. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม
ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินน-อนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๓. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม
ที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุ-ปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ.
[๔๓] ๑๔. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทา-นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๕. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัย
ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทินน-อนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๖. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม
ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนุปาทิน-นุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
[๔๔] ๑๗. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๘. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัย
ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทิน-นุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๙. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรม
ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทิน-นุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๑๙ วาระ ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี สัมปยุตตวาระก็ดีพึงให้พิสดาร.
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๖] ๑. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่
ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
๒. อารัมมณปัจจัย
[๔๗] ๑. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่
ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่
ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๔. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่
ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินน-อนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๕. ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่
ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินน-อนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ.
[๔๘] ๖. ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๗. ธรรมที่เป็นอนุปาทาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๘. ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัย
แก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๙. ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินน-อนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๑๐. ธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัย
แก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนุปาทานิยธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนุปา-ทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ.
[๔๙] ๑๑. ธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ มี ๕ วาระ (วาระที่ ๑๑-๑๕)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑๕ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๑๑ วาระ ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระก็พึงให้พิสดาร.
อุปาทินนติกนอุปาทินนติกะ จบ
๕. สังกิลิฏฐติกนสังกิลิฏฐติกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. ธรรมที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสัง-กิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิกฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ.
จบ อุปาทินนุปาทานิยัตติกนอุปาทานุปาทานิยัตติกะ