พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐาน
สัญโญชนโคจฉกทุกนกุสลัตติกสัญโญชนโคจฉกทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๕๑–๒๙๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๒๐-๕๔. หกโคจฉกะมีสัญโญชนะเป็นต้น
๑. กุสลติกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐาน สัญโญชนโคจฉกทุกนกุสลัตติกสัญโญชนโคจฉกทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๕ หน้า ๓๓๘–๓๔๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๕ หน้า ๕๖๐–๕๖๓
นสญฺโญชนํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์ซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสังโยชน์ ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นคนฺถํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺโถ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นคันถะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะซึ่ง ไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นโอฆํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โอโฆ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นโอฆะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโอฆะซึ่งไม่ เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นโยคํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โยโค อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นโยคะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโยคะซึ่งไม่ เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นนีวรณํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรโณ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์ซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นนิวรณ์ซึ่ง ไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นปรามาสํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปรามาโส อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. ๕๕-๖๘. มหนฺตรทุก ๑. กุสลตฺติก
สภาวธรรมที่เป็นปรามาสซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นปรามาส ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นสารมฺมณํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สารมฺมโณ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.
นสารมฺมณํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สารมฺมโณ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.
นอนารมฺมณํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนารมฺมโณ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกํ, อธิปติยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.
๕๕-๖๘. มหันตรทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่รับรู้อารมณ์ ได้ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่รับรู้อารมณ์ ได้ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่รับรู้ อารมณ์ไม่ได้ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
โนจิตฺตํ นกุสลํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺโต กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. (นอกุสเล ตีณิ. นอพฺยากเต ตีณิ.)
สภาวธรรมที่เป็นจิตซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นจิตซึ่งไม่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต มี ๓ วาระ)
นเจตสิกํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเจตสิกซึ่ง ไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นจิตฺตสมฺปยุตฺตํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมฺปยุตฺโต กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วย จิตซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
นจิตฺตสํสฏฺฐํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสํสฏฺโฐ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.
สภาวธรรมที่ระคนกับจิตซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิต ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
นจิตฺตสมุฏฺฐานํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐาโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีจิต เป็นสมุฏฐานซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นจิตฺตสหภุํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เกิด พร้อมกับจิตซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นจิตฺตานุปริวตฺตึ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตานุปริวตฺตี กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นไปตามจิตซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นไปตาม จิตซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภู กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดพร้อมกับจิตซึ่งเป็น กุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดพร้อมกับจิตซึ่ง ไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตึ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตี กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งเป็น กุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งไม่เป็น กุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นอชฺฌตฺติกํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายใน ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นโนอุปาทา นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทา กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็น อุปาทายรูปซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
นอนุปาทินฺนํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ. ๖๙. อุปาทานทุก ๑. กุสลตฺติก
สภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือซึ่งเป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือซึ่งไม่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
นอุปาทานํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. ๗๕. กิเลสทุก ๑. กุสลตฺติก
๖๙. อุปาทานทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทาน ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
จบ สัญโญชนโคจฉกทุกนกุสลัตติกสัญโญชนโคจฉกทุกกุสลัตติกะ