พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกปัฏฐาน
นสัปปปัจจยทุกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๑–๗๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในปัจจนียทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกปัฏฐาน นสัปปปัจจยทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๔๒–๕๑
๔. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๒ วาระ (วาระที่ ๓-๔)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๐] ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ ฯสฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ.
แม้ปัญหาวาระ ก็พึงให้พิสดารเหมือนดังกล่าวแล้ว.
นเหตุนสเหตุกทุกะ จบ
๗. นสัปปัจจยทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
ฯ ล ฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่
ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.
๒. อารัมมณปัจจัย
[๖๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สัปปัจจยธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นสัปปัจจยทุกะ จบ
๘. นสังขตทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อสังขตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อสังขตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ เหมือนกับสัปปัจจยทุกะ.
นสังขตทุกะ จบ
๙. นสนิทัสสนทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
สนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม และไม่ใช่อนิทัสสน-ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-๓)
นสนิทัสสนทุกะ จบ
๑๐. นสัปปฏิฆทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
สัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรมและไม่ใช่อัปปฏิฆธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
๗. ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
สัปปฏิฆธรรม และไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๐] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่
ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่
ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่
ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม และไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.
๒. อารัมมณปัจจัย
[๗๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่
ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
แม้ปัญหาวาระก็พึงให้พิสดาร.
นสัปปฏิฆทุกะ จบ
๑๑. นรูปีทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม และไม่ใช่อรูปีธรรม อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรูปี-
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๕. ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรูปีธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๖. ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม และไม่ใช่อรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๗. ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรมและไม่ใช่อรูปธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๘. ธรรมที่ไม่ใช่อรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม
และไม่ใช่อรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๙. ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม และไม่ใช่อรูปีธรรม อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม และไม่ใช่อรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นรูปีทุกะ จบ
๑๒. นโลกิยทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โลกิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตรธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
โลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม และไม่ใช่โลกุตตรธรรม
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
โลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๕. ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
โลกิยธรรม และไม่ใช่โลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๗] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นโลกิยทุกะ จบ
๑๓. นเกนจิวิญเญยยทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่
ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม และไม่ใช่เกนจิ-
นวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่
ไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๕. ธรรมที่มิใช่เกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่
ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม และไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๘ วาระ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นเกนจิวิญเญยยทุกะ จบ
๑๔. นอาสวทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๘๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสว-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรม
ที่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่
อาสวธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวะธรรม อาศัยธรรม
ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
จบ นสัปปปัจจยทุกะ