พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียติกทุกปัฏฐาน
นกุสลัตติกนสเหตุกทุกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๘๙–๒๙๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๗ ในปัจจนียติกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียติกทุกปัฏฐาน นกุสลัตติกนสเหตุกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๑๗๙–๑๘๒
นกุสลติกนสเหตุกทุกะ
(๑. นกุสลติกะ ๒. นสเหตุกทุกะ)
สเหตุกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๘๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๓)
๔. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๕. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๖. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๖)
๗. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๙)
๑๐. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๑๐-๑๒)
๑๓. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่๑๓-๑๕)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๙๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๑๕ วาระ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
อเหตุกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๙๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรม ที่ไม่ใช่กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๕ วาระ (วาระที่ ๑-๕)
๖. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรม ที่ไม่ใช่อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๕ วาระ (วาระที่ ๖-๑๐)
๑๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะ
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (วาระที่ ๑๑-๑๕)
๑๖. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๑๖-๑๘)
๑๙. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๑๙-๒๑)
๒๒. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่๒๒-๒๔)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๙๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นกุสลติกนสเหตุกทุกะ จบ
นกุสลติกนเหตุสัมปยุตตทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๓. นเหตุสัมปยุตตทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๙๓] ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศลฯลฯ
นกุสลติกนเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ
จบ นกุสลัตติกนสเหตุกทุกะ