วรรคที่ ๙ เล่ม ๒๐

{๗๗} [๗๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเสื่อมแห่งญาติก็ยังนับว่าน้อย ความเสื่อมแห่งปัญญานับว่าชั่วร้ายที่สุดกว่าความเสื่อมทั้งหลาย” (๖)

{๗๘} [๗๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเจริญแห่งญาติก็ยังนับว่าน้อย ความเจริญแห่งปัญญานับว่าเลิศกว่าความเจริญทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแลเธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า ‘เราทั้งหลายจักเจริญด้วยปัญญาวุฒิ’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล” (๗){๗๙} [๗๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเสื่อมแห่งโภคะก็ยังนับว่าน้อย ความเสื่อมแห่งปัญญานับว่าชั่วร้ายที่สุดกว่าความเสื่อมทั้งหลาย” (๘)

{๘๐} [๗๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเจริญแห่งโภคะก็ยังนับว่าน้อย ความเจริญแห่งปัญญานับว่าเลิศกว่าความเจริญทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแลเธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า ‘เราทั้งหลายจักเจริญด้วยปัญญาวุฒิ’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล” (๙){๘๑} [๘๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเสื่อมแห่งยศก็ยังนับว่าน้อย ความเสื่อมแห่งปัญญานับว่าชั่วร้ายที่สุดกว่าความเสื่อมทั้งหลาย”

จบ กัลยาณมิตตาทิวรรคที่ ๘

๙. ปมาทาทิวรรค

ว่าด้วยธรรมที่เลิศและเป็นไปเพื่อประโยชน์และมิใช่ประโยชน์

{๘๒} [๘๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเจริญแห่งยศก็ยังนับว่าน้อย ความเจริญแห่งปัญญานับว่าเลิศกว่าความเจริญทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอ

ทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า ‘เราทั้งหลายจักเจริญด้วยปัญญาวุฒิ’ ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล” (๑)

{๘๓} [๘๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความประมาทเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความประมาทย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ (๒){๘๔} [๘๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความไม่ประมาทเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความไม่ประมาทย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๓){๘๕} [๘๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความเป็นผู้เกียจคร้านเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

ความเป็นผู้เกียจคร้านย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๔){๘๖} [๘๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความเป็นผู้ปรารภความเพียรเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเป็นผู้ปรารภความเพียรย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๕){๘๗} [๘๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความมักมากเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมักมากย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๖){๘๘} [๘๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความมักน้อยเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเป็นผู้มักน้อยย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๗)

{๘๙} [๘๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความไม่สันโดษเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความไม่สันโดษย่อมเป็นไป เพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ (๘){๙๐} [๘๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความสันโดษเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเป็นผู้สันโดษย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๙){๙๑} [๙๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนการใส่ใจโดยไม่แยบคายเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

การใส่ใจโดยไม่แยบคายย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๐){๙๒} [๙๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนการใส่ใจโดยแยบคายเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การใส่ใจโดยแยบคายย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๑){๙๓} [๙๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความไม่รู้สึกตัวเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความไม่รู้สึกตัวย่อมเป็นไป เพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๒){๙๔} [๙๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความรู้สึกตัวเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความรู้สึกตัวย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๓)

{๙๕} [๙๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความมีมิตรชั่วเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมีมิตรชั่วย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๔)

{๙๖} [๙๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความมีมิตรดีเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมีมิตรดีย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๕)

{๙๗} [๙๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนการหมั่นประกอบอกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบกุศลธรรมเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การหมั่นประกอบอกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบกุศลธรรมย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๖){๙๘} [๙๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไป เพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนการหมั่นประกอบกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบอกุศลธรรมเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การหมั่นประกอบกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบอกุศลธรรมย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๗)

จบ ปมาทาทิวรรคที่ ๙

๑๐. ทุติยปมาทาทิวรรค

ว่าด้วยธรรมที่ก่อให้เกิดประโยชน์และมิใช่ประโยชน์

{๙๙} [๙๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือน