วรรคที่ ๙ เล่ม ๒๐

อปฺปมตฺติกา เอสา ภิกฺขเว วุฑฺฒิ ยทิทํ ยโสวุฑฺฒิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว วุฑฺฒีนํ ยทิทํ ปญฺญาวุฑฺฒิ. ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ “ปญฺญาวุฑฺฒิยา วฑฺฒิสฺสามา”ติ. เอวํ หิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ. ปฐมํ.

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ความเจริญด้วยยศเป็นเรื่อง เล็กน้อย แต่ความเจริญด้วยปัญญายอดเยี่ยมกว่าความเจริญทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น เธอทั้งหลายพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า “เราทั้งหลายจักเจริญด้วยความเจริญทาง ปัญญา” เธอทั้งหลายพึงสำเหนียกอย่างนี้แล (๑)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว ปมาโท. ปมาโท ภิกฺขเว มหโต อนตฺถาย สํวตฺตตีติ. ทุติยํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มากเหมือน ความประมาทนี้ ความประมาทย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มาก (๒)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อปฺปมาโท. อปฺปมาโท ภิกฺขเว มหโต อตฺถาย สํวตฺตตีติ. ตติยํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อประโยชน์มากเหมือน ความไม่ประมาทนี้ ความไม่ประมาทย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์มาก (๓)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว โกสชฺชํ. โกสชฺชํ ภิกฺขเว มหโต อนตฺถาย สํวตฺตตีติ. จตุตฺถํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มากเหมือน ความเกียจคร้านนี้ ความเกียจคร้านย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มาก (๔)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว วีริยารมฺโภ. วีริยารมฺโภ ภิกฺขเว มหโต อตฺถาย สํวตฺตตีติ. ปญฺจมํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อประโยชน์มากเหมือนการ ปรารภความเพียรนี้ การปรารภความเพียรย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์มาก (๕)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว มหิจฺฉตา. มหิจฺฉตา ภิกฺขเว มหโต อนตฺถาย สํวตฺตตีติ. ฉฏฺฐํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มากเหมือน ความมักมากนี้ ความมักมากย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มาก (๖)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อปฺปิจฺฉตา. อปฺปิจฺฉตา ภิกฺขเว มหโต อตฺถาย สํวตฺตตีติ. สตฺตมํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อประโยชน์มากเหมือน ความมักน้อยนี้ ความมักน้อยย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์มาก (๗)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อสนฺตุฏฺฐิตา. อสนฺตุฏฺฐิตา ภิกฺขเว มหโต อนตฺถาย สํวตฺตตีติ. อฏฺฐมํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มากเหมือน ความไม่สันโดษนี้ ความไม่สันโดษย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มาก (๘)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว สนฺตุฏฺฐิตา. สนฺตุฏฺฐิตา ภิกฺขเว มหโต อตฺถาย สํวตฺตตีติ. นวมํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อประโยชน์มากเหมือน ความสันโดษนี้ ความสันโดษย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์มาก (๙)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อโยนิโส มนสิกาโร. อโยนิโส มนสิกาโร ภิกฺขเว มหโต อนตฺถาย สํวตฺตตีติ. ทสมํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มากเหมือน อโยนิโสมนสิการ(การมนสิการโดยไม่แยบคาย)นี้ อโยนิโสมนสิการย่อมเป็นไปเพื่อ มิใช่ประโยชน์มาก (๑๐)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว โยนิโส มนสิกาโร. โยนิโส มนสิกาโร ภิกฺขเว มหโต อตฺถาย สํวตฺตตีติ. เอกาทสมํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อประโยชน์มากเหมือน โยนิโสมนสิการ(การมนสิการโดยแยบคาย)นี้ โยนิโสมนสิการย่อมเป็นไปเพื่อ ประโยชน์มาก (๑๑)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อสมฺปชญฺญํ. อสมฺปชญฺญํ ภิกฺขเว มหโต อนตฺถาย สํวตฺตตีติ. ทฺวาทสมํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มากเหมือน ความไม่มีสัมปชัญญะนี้ ความไม่มีสัมปชัญญะย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มาก (๑๒)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว สมฺปชญฺญํ. สมฺปชญฺญํ ภิกฺขเว มหโต อตฺถาย สํวตฺตตีติ. เตรสมํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อประโยชน์มากเหมือน ความมีสัมปชัญญะนี้ ความมีสัมปชัญญะย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์มาก (๑๓)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว ปาปมิตฺตตา. ปาปมิตฺตตา ภิกฺขเว มหโต อนตฺถาย สํวตฺตตีติ. จุทฺทสมํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มากเหมือน ความมีปาปมิตรนี้ ความมีปาปมิตรย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มาก (๑๔)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว กลฺยาณมิตฺตตา. กลฺยาณมิตฺตตา ภิกฺขเว มหโต อตฺถาย สํวตฺตตีติ. ปนฺนรสมํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อประโยชน์มากเหมือน ความมีกัลยาณมิตรนี้ ความมีกัลยาณมิตรย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์มาก (๑๕)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อนุโยโค อกุสลานํ ธมฺมานํ อนนุโยโค กุสลานํ ธมฺมานํ. อนุโยโค ภิกฺขเว อกุสลานํ ธมฺมานํ อนนุโยโค กุสลานํ ธมฺมานํ มหโต อนตฺถาย สํวตฺตตีติ. โสฬสมํ.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์มากเหมือน การประกอบอกุศลธรรมเนือง ๆ และการไม่ประกอบกุศลธรรมเนือง ๆ นี้ การ ประกอบอกุศลธรรมเนือง ๆ และการไม่ประกอบกุศลธรรมเนือง ๆ ย่อมเป็นไปเพื่อ มิใช่ประโยชน์มาก (๑๖)

นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกธมฺมํปิ สมนุปสฺสามิ, โย เอวํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, ยถยิทํ ภิกฺขเว อนุโยโค กุสลานํ ธมฺมานํ อนนุโยโค อกุสลานํ ธมฺมานํ. อนุโยโค ภิกฺขเว กุสลานํ ธมฺมานํ อนนุโยโค อกุสลานํ ธมฺมานํ มหโต อตฺถาย สํวตฺตตีติ. สตฺตรสมํ. ปมาทาทิวคฺโค นวโม.

เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นไปเพื่อประโยชน์มากเหมือนการ ประกอบกุศลธรรมเนือง ๆ และการไม่ประกอบอกุศลธรรมเนือง ๆ นี้ การประกอบ กุศลธรรมเนือง ๆ และการไม่ประกอบอกุศลธรรมเนือง ๆ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์ มาก (๑๗)

ปมาทาทิวรรคที่ ๙ จบ