พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย เอกนิบาต · บาลีแห่งเอกธรรมเป็นต้น
วรรคที่ ๑๐ เล่ม ๒๐
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๙–๑๓๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๒ ในบาลีแห่งเอกธรรมเป็นต้นมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย เอกนิบาต บาลีแห่งเอกธรรมเป็นต้น วรรคที่ ๑๐ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๐)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๐ หน้า ๒๔–๓๑
{๙๕} [๙๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความมีมิตรชั่วเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมีมิตรชั่วย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๔)
{๙๖} [๙๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความมีมิตรดีเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมีมิตรดีย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๕)
{๙๗} [๙๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนการหมั่นประกอบอกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบกุศลธรรมเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การหมั่นประกอบอกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบกุศลธรรมย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๖){๙๘} [๙๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไป เพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนการหมั่นประกอบกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบอกุศลธรรมเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การหมั่นประกอบกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบอกุศลธรรมย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๗)
จบ ปมาทาทิวรรคที่ ๙
๑๐. ทุติยปมาทาทิวรรค
ว่าด้วยธรรมที่ก่อให้เกิดประโยชน์และมิใช่ประโยชน์
{๙๙} [๙๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือน
ความประมาทเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความประมาทย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ (๑)
{๑๐๐} [๙๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความไม่ประมาทเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความไม่ประมาทย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๒){๑๐๑} [๑๐๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความเป็นผู้เกียจคร้านเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเป็นผู้เกียจคร้านย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๓){๑๐๒} [๑๐๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่
เหมือนความเป็นผู้ปรารภความเพียรเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเป็นผู้ปรารภความเพียรย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๔){๑๐๓} [๑๐๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความมักมากเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมักมากย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๕){๑๐๔} [๑๐๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความมักน้อยเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเป็นผู้มักน้อยย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๖)
{๑๐๕} [๑๐๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความไม่สันโดษเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความไม่สันโดษย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ (๗){๑๐๖} [๑๐๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความสันโดษเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเป็นผู้สันโดษย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๘){๑๐๗} [๑๐๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่
เหมือนการใส่ใจโดยไม่แยบคายเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การใส่ใจโดยไม่แยบคาย ย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๙){๑๐๘} [๑๐๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนการใส่ใจโดยแยบคายเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การใส่ใจโดยแยบคาย ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๐){๑๐๙} [๑๐๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความไม่รู้สึกตัวเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความไม่รู้สึกตัวย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๑){๑๑๐} [๑๐๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือน
ความรู้สึกตัวเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความรู้สึกตัว ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๒)
{๑๑๑} [๑๑๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายนอก เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความมีมิตรชั่วเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมีมิตรชั่ว ย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๓)
{๑๑๒} [๑๑๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายนอก เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนความมีมิตรดีเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมีมิตรดี ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๔)
{๑๑๓} [๑๑๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนการหมั่นประกอบอกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบกุศลธรรมเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การหมั่นประกอบอกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบกุศลธรรม ย่อมเป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๕){๑๑๔} [๑๑๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอาศัยเหตุภายใน เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่ เหมือนการหมั่นประกอบกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบอกุศลธรรมเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การหมั่นประกอบกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบอกุศลธรรม ย่อมเป็นเพื่อประโยชน์อย่างใหญ่” (๑๖)
ว่าด้วยธรรมเป็นเหตุเสื่อมและเหตุมั่นคงแห่งพระศาสนา
{๑๑๕} [๑๑๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนความประมาทเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความประมาทย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๑๗){๑๑๖} [๑๑๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนความไม่ประมาทเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลายความไม่ประมาทย่อมเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๑๘){๑๑๗} [๑๑๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนความเกียจคร้านเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเกียจคร้านย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๑๙){๑๑๘} [๑๑๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนการปรารภความเพียรเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การปรารภความเพียรย่อมเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๒๐)
- ๑สัทธรรม ธรรมอันดี หมายถึงหลักหรือแก่นของพระพุทธศาสนา มี ๓ คือ (๑) ปริยัตติสัทธรรม สัทธรรมคือคำสั่งสอนอันจะต้องเล่าเรียน(ปริยัติ) ได้แก่ พระบาลีพุทธพจน์ พร้อมทั้งอรรถกถา (๒) ปฏิปัตติสัทธรรม สัทธรรมคือปฏิปทาอันจะต้องปฏิบัติ โดยสรุปได้แก่ อริยมรรคมีองค์ ๘ หรือไตรสิกขา (๓) ปฏิเวธสัทธรรม (หรือเรียกว่าอธิคมสัทธรรม) สัทธรรมคือผลอันจะพึงเข้าถึง หรือบรรลุด้วยการปฏิบัติ ได้แก่ มรรค ผล นิพพาน อีกนัยหนึ่งได้แก่ มรรค ๔ ผล ๔ ปฏิสัมภิทา ๔ วิชชา ๓ อภิญญา ๖ (วิ.อ. ๑/๒๓๖, ม.อ. ๓/๘๐, องฺ.เอกก.อ. ๗๘-๗๙)
{๑๑๙} [๑๑๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนความมักมากเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมักมากย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๒๑){๑๒๐} [๑๑๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนความมักน้อยเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมักน้อยย่อมเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๒๒){๑๒๑} [๑๒๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนความไม่สันโดษเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความไม่สันโดษย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๒๓){๑๒๒} [๑๒๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนความสันโดษเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความสันโดษย่อมเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๒๔){๑๒๓} [๑๒๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนการใส่ใจโดยไม่แยบคายเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การใส่ใจโดยไม่แยบคาย ย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๒๕){๑๒๔} [๑๒๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่
อันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนการใส่ใจโดยแยบคายเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การใส่ใจโดยแยบคายย่อมเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๒๖)
{๑๒๕} [๑๒๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนความไม่รู้สึกตัวเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความไม่รู้สึกตัวย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๒๗){๑๒๖} [๑๒๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนความรู้สึกตัวเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความรู้สึกตัวย่อมเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๒๘){๑๒๗}
[๑๒๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนความมีมิตรชั่วเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมีมิตรชั่วย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๒๙){๑๒๘} [๑๒๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนความมีมิตรดีเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความมีมิตรดีย่อมเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๓๐){๑๒๙} [๑๒๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือน
การหมั่นประกอบอกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบกุศลธรรมเลย ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย การหมั่นประกอบอกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบกุศลธรรมย่อมเป็นไปเพื่อความลบเลือน เพื่อความอันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๓๑)
{๑๓๐} [๑๒๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างหนึ่งที่จะเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม เหมือนการหมั่นประกอบกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบอกุศลธรรมเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การหมั่นประกอบกุศลธรรม การไม่หมั่นประกอบอกุศลธรรมย่อมเป็นไปเพื่อความดำรงมั่น เพื่อความไม่ลบเลือน เพื่อความไม่อันตรธานไปแห่งสัทธรรม” (๓๒)
ว่าด้วยผู้ทำให้พระสัทธรรมเสื่อม
{๑๓๑} [๑๓๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุที่แสดงอธรรมว่าเป็นธรรมภิกษุเหล่านั้นชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อความไม่เป็นประโยชน์เกื้อกูล ไม่เป็นความสุขแก่ชนเป็นอันมาก เพื่อมิใช่ประโยชน์มิใช่เกื้อกูลแก่ชนเป็นอันมาก เพื่อทุกข์แก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ทั้งย่อมประสพบาปมิใช่บุญเป็นอันมาก และย่อมจะยังสัทธรรมนี้ให้อันตรธานไป” (๓๓){๑๓๒} [๑๓๑-๑๓๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุที่แสดงธรรมว่าเป็นอธรรม … แสดงสิ่งที่มิใช่วินัยว่าเป็นวินัย ... แสดงวินัยว่ามิใช่วินัย ... แสดงคำที่ตถาคตมิได้ภาษิตไว้มิได้กล่าวไว้ว่าเป็นคำที่ตถาคตทรงภาษิตไว้ตรัสไว้ ... แสดง คำที่ตถาคตได้ภาษิตไว้กล่าวไว้ว่าเป็นคำที่ตถาคตมิได้ทรงภาษิตไว้มิได้ตรัสไว้ ...
- ๑ย่อมประสพบาปมิใช่บุญ (อปุญฺญํ ปสวติ) คำว่า ประสพ หมายถึงได้รับผลเป็นความทุกข์หรือ ก่อให้เกิดผลเป็นบาปอกุศลต่าง ๆ (ปสวนฺติ = ปฏิลภนฺติ : องฺ.ติก.อ.๑๔๘) ประสบ ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ หมายถึงพบเห็นสิ่งที่เป็นรูปธรรม
จบ วรรคที่ ๑๐