ปหานสูตร เล่ม ๒๓

๘. สัญโญชนสูตร

ว่าด้วยสังโยชน์ ๗ ประการ

{๘} [๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สังโยชน์ มี ๗ ประการนี้ สังโยชน์ ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) สังโยชน์คือความยินดี (๒) สังโยชน์คือความยินร้าย

(๓) สังโยชน์คือความเห็นผิด (๔) สังโยชน์คือความสงสัย

(๕) สังโยชน์คือความถือตัว (๖) สังโยชน์คือความยินดีในภพ

(๗) สังโยชน์คืออวิชชา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สังโยชน์มี ๗ ประการนี้แล”

๙. ปหานสูตร

ว่าด้วยการละสังโยชน์ ๗ ประการ

{๙} [๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุย่อมอยู่ประพฤติพรหมจรรย์เพื่อละ เพื่อตัดสังโยชน์ ๗ ประการ สังโยชน์ ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุย่อมอยู่ประพฤติพรหมจรรย์เพื่อละเพื่อตัดสังโยชน์คือความยินดี ๑ ... สังโยชน์คือความยินร้าย ๑ ... สังโยชน์คือความเห็นผิด ๑ ... สังโยชน์คือความสงสัย ๑... สังโยชน์คือมานะ ๑ ... สังโยชน์คือความกำหนัดในภพ ๑ ... สังโยชน์คืออวิชชา ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุย่อมอยู่ประพฤติพรหมจรรย์เพื่อละ เพื่อตัดสังโยชน์ ๗ ประการนี้แลดูก่อนภิกษุทั้งหลายเมื่อใดแลภิกษุละสังโยชน์คือความยินดีได้แล้ว ตัดรากขาดแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วนแล้ว ทำไม่ให้มีในภายหลัง ทำไม่

ให้เกิดขึ้นต่อไปเป็นธรรมดา ละสังโยชน์คือความยินร้าย ... สังโยชน์คือความเห็นผิด ... สังโยชน์คือความสงสัย ... สังโยชน์คือมานะ ... สังโยชน์คือความกำหนัดในภพ ... สังโยชน์คืออวิชชาได้แล้ว ตัดรากขาดแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วนแล้ว ทำไม่ให้มีในภายหลัง ทำไม่ให้เกิดขึ้นต่อไปเป็นธรรมดา เมื่อนั้นภิกษุนี้เรากล่าวว่าตัดตัณหาได้ขาดแล้ว เพิกถอนสังโยชน์ได้แล้ว ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้แล้ว เพราะรู้คือละมานะเสียได้โดยชอบ"

๑๐. มัจฉริยสูตร

ว่าด้วยสังโยชน์ ๗ ประการ

{๑๐} [๑๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สังโยชน์มี ๗ ประการนี้ สังโยชน์ ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) สังโยชน์คือความยินดี (๒) สังโยชน์คือความยินร้าย

(๓) สังโยชน์คือความเห็นผิด (๔) สังโยชน์คือความสงสัย

(๕) สังโยชน์คือความถือตัว (๖) สังโยชน์คือความริษยา

(๗) สังโยชน์คือความตระหนี่

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สังโยชน์มี ๗ ประการนี้แล”

จบ ธนวรรคที่ ๑

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปฐมปิยสูตร ๒. ทุติยปิยสูตร

๓. สังขิตตพลสูตร ๔. วิตถตพลสูตร

๕. สังขิตตธนสูตร ๖. วิตถตธนสูตร

๗. อุคคสูตร ๘. สัญโญชนสูตร

๙. ปหานสูตร ๑๐. มัจฉริยสูตร