นิชชรวัตถุสูตร เล่ม ๒๔

สมาทานให้บริบูรณ์ตามความเห็นอย่างไรแล้ว และเจตนา ความปรารถนา ความตั้งใจ สังขารเหล่าใด ธรรมเหล่านั้นทั้งหมดก็ย่อมเป็นไปเพื่อผลที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ เพื่อความเกื้อกูล เพื่อความสุข ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าเป็นทิฏฐิที่เจริญ ฉันนั้นเหมือนกันแล”

๕. วิชชาสูตร

ว่าด้วยวิชชาเป็นประธานแห่งการเข้าถึงกุศล

{๑๐๕} [๑๐๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อวิชชาเป็นประธานแห่งการเข้าถึงอกุศล ธรรมทั้งหลาย ความไม่ละอายบาป ความไม่กลัวบาปก็คล้อยตามอวิชชานั้นไป ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีอวิชชา ไม่เห็นแจ้งย่อมมีความเห็นผิด ผู้มีความเห็นผิดย่อมมีความดำริผิด ผู้มีความดำริผิดย่อมมีวาจาผิด ผู้มีวาจา ผิดย่อมมีการงานผิด ผู้มีการงานผิดย่อมมีการเลี้ยงชีพผิด ผู้มีการเลี้ยงชีพผิด ย่อมมีความพยายามผิด ผู้มีความพยายามผิดย่อมมีความระลึกผิด ผู้มีความระลึกผิดย่อมมีความตั้งใจผิด ผู้มีความตั้งใจผิดย่อมมีความรู้ผิด ผู้มีความรู้ ผิดย่อมมีความหลุดพ้นผิดดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วิชชาเป็นประธานแห่งการเข้าถึงกุศลธรรมทั้งหลาย

หิริและโอตตัปปะก็คล้อยตามวิชชานั้นไป ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีวิชชาเห็นแจ้งย่อมมีความเห็นชอบ ผู้มีความเห็นชอบย่อมมีความดำริชอบ ผู้มีความดำริชอบย่อมมีวาจาชอบ ผู้มีวาจาชอบย่อมมีการงานชอบ ผู้มีการงานชอบย่อมมีการเลี้ยงชีพชอบ ผู้มีการเลี้ยงชีพชอบย่อมมีความพยายามชอบ ผู้มีความพยายามชอบย่อมมีความระลึกชอบ ผู้มีความระลึกชอบย่อมมีความตั้งใจชอบ ผู้มีความตั้งใจชอบย่อมมีความรู้ชอบ ผู้มีความรู้ชอบย่อมมีความหลุดพ้นชอบ”--------------------------------------

๖. นิชชรสูตร

ว่าด้วยเหตุแห่งความเสื่อม ๑๐ ประการ

{๑๐๖} [๑๐๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหตุแห่งความเสื่อมมี ๑๐ ประการนี้ เหตุ ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) สำหรับบุคคลผู้มีความเห็นชอบย่อมมีความเห็นผิดเสื่อมไป และ อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีความเห็นผิดเป็นปัจจัยก็เสื่อมไป แต่กุศล ธรรมไม่น้อยซึ่งมีความเห็นชอบเป็นปัจจัยย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์

(๒) สำหรับบุคคลผู้มีความดำริชอบย่อมมีความดำริผิดเสื่อมไป และ อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีความดำริผิดเป็นปัจจัยก็เสื่อมไป แต่กุศล ธรรมไม่น้อยซึ่งมีความดำริชอบเป็นปัจจัยย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์

(๓) สำหรับบุคคลผู้มีวาจาชอบย่อมมีวาจาผิดเสื่อมไป และอกุศลธรรม อันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีวาจาผิดเป็นปัจจัยก็เสื่อมไป แต่กุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมี วาจาชอบเป็นปัจจัยย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์

(๔) สำหรับบุคคลผู้มีการงานชอบย่อมมีการงานผิดเสื่อมไป และอกุศล ธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีการงานผิดเป็นปัจจัยก็เสื่อมไป แต่กุศลธรรมไม่ น้อยซึ่งมีการงานชอบเป็นปัจจัยย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์

(๕) สำหรับบุคคลผู้มีการเลี้ยงชีพชอบย่อมมีการเลี้ยงชีพผิดเสื่อมไป และ อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีการเลี้ยงชีพผิดเป็นปัจจัยก็เสื่อมไป แต่ กุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีการเลี้ยงชีพชอบเป็นปัจจัยย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์

(๖) สำหรับบุคคลผู้มีความพยายามชอบย่อมมีความพยายามผิดเสื่อมไป และอกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีความพยายามผิดเป็นปัจจัยก็เสื่อมไป แต่กุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีความพยายามชอบเป็นปัจจัยย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์

(๗) สำหรับบุคคลผู้มีความระลึกชอบย่อมมีความระลึกผิดเสื่อมไป และ อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีความระลึกผิดเป็นปัจจัยก็เสื่อมไป แต่ กุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีความระลึกชอบเป็นปัจจัยย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์

(๘) สำหรับบุคคลผู้มีความตั้งใจมั่นชอบย่อมมีความตั้งใจมั่นผิดเสื่อมไป และอกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีความตั้งใจมั่นผิดเป็นปัจจัยก็เสื่อมไป แต่กุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีความตั้งใจมั่นชอบเป็นปัจจัยย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์

(๙) สำหรับบุคคลผู้มีความรู้ชอบย่อมมีความรู้ผิดเสื่อมไป และอกุศล ธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีความรู้ผิดเป็นปัจจัยก็เสื่อมไป แต่กุศลธรรมไม่ น้อยซึ่งมีความรู้ชอบเป็นปัจจัยย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์

(๑๐) สำหรับบุคคลผู้หลุดพ้นชอบย่อมมีความหลุดพ้นผิดเสื่อมไป และ อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีความหลุดพ้นผิดเป็นปัจจัยก็เสื่อมไป แต่ กุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีความหลุดพ้นชอบเป็นปัจจัยย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหตุแห่งความเสื่อมมี ๑๐ ประการนี้แล”

๗. โธวนสูตร

ว่าด้วยธรรมเนียมการล้างกระดูกผู้ตาย

{๑๐๗} [๑๐๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในทักษิณาชนบท (แคว้นทางใต้) มี ธรรมเนียมการล้างกระดูกผู้ตาย ในธรรมเนียมนั้น มีข้าวบ้าง นํ้าบ้าง ของขบเคี้ยวบ้าง ของบริโภคบ้าง ของลิ้มบ้าง ของดื่มบ้าง การฟ้อนบ้าง เพลงขับบ้าง การประโคมบ้าง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมเนียมการล้างนั้น มีอยู่ เรามิได้กล่าวว่าไม่มี แต่ว่าการล้างนั้นแลเป็นธรรมเนียมระดับต่ำ เป็นของชาวบ้าน เป็นของปุถุชน ไม่ใช่ของอารยชน ไม่มีประโยชน์ ย่อมไม่เป็นเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อความคลายกำหนัด เพื่อความดับ เพื่อความสงบ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อตรัสรู้ เพื่อนิพพาน