สิกขาสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๐

ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว สิกฺขา. กตมา ติสฺโส ? อธิสีลสิกฺขา อธิจิตฺตสิกฺขา อธิปญฺญาสิกฺขา.

กตมา จ ภิกฺขเว อธิสีลสิกฺขา ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สีลวา โหติ ฯเปฯ สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อธิสีลสิกฺขา.

กตมา จ ภิกฺขเว อธิจิตฺตสิกฺขา ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ ฯเปฯ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อธิจิตฺตสิกฺขา.

กตมา จ ภิกฺขเว อธิปญฺญาสิกฺขา ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ “อิทํ ทุกฺขนฺ”ติ ยถาภูตํ ปชานาติ ฯเปฯ “อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทา”ติ ยถาภูตํ ปชานาติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อธิปญฺญาสิกฺขา. อิมา โข ภิกฺขเว ติสฺโส สิกฺขาติ. นวมํ.

ภิกษุทั้งหลาย สิกขา ๓ ประการนี้

สิกขา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. อธิสีลสิกขา ๒. อธิจิตตสิกขา

๓. อธิปัญญาสิกขา

อธิสีลสิกขา เป็นอย่างไร

คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้มีศีล ฯลฯ สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย นี้เรียกว่า อธิสีลสิกขาอธิจิตตสิกขา เป็นอย่างไร

คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้สงัดจากกามทั้งหลาย ฯลฯ บรรลุจตุตถฌานที่ไม่มี ทุกข์ ไม่มีสุข มีสติบริสุทธิ์เพราะอุเบกขาอยู่ นี้เรียกว่า อธิจิตตสิกขาอธิปัญญาสิกขา เป็นอย่างไร

คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้รู้ชัดตามความเป็นจริงว่า “นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธ คามินีปฏิปทา” นี้เรียกว่า อธิปัญญาสิกขาภิกษุทั้งหลาย สิกขา ๓ ประการนี้แล

ปฐมสิกขัตตยสูตรที่ ๙ จบ