สิกขาสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๐

เพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป และเพราะราคะ โทสะ และโมหะเบาบาง กลับมาสู่โลกนี้อีกคราวเดียวเท่านั้นแล้วจักทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ ก็หรือว่าเมื่อยังไม่ถึงยังไม่แทงตลอดวิมุตตินั้น เธอย่อมเป็นเอกพีชีโสดาบันเพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป มาเกิดยังภพนี้หนเดียวเท่านั้นแล้วจักทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ ก็หรือว่าเมื่อยังไม่ถึงยังไม่แทงตลอดวิมุตตินั้น เธอย่อมเป็นโกลังโกลโสดาบันเพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป เวียนว่ายตายเกิดอยู่ ๒ หรือ ๓ ตระกูลแล้วจะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ ก็หรือว่าเมื่อยังไม่ถึงยังไม่แทงตลอดวิมุตตินั้น เธอย่อมเป็นสัตตักขัตตุปรมโสดาบันเพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในเทวดาและมนุษย์อย่างมาก ๗ ครั้งแล้วจะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ทำให้บริบูรณ์ย่อมให้สำเร็จได้บริบูรณ์ ผู้ทำได้เพียงบางส่วนย่อมให้สำเร็จได้เพียงบางส่วน อย่างนี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวสิกขาบททั้งหลายว่าไม่เป็นหมันเลย”

๙. ปฐมสิกขัตตยสูตร

ว่าด้วยสิกขา ๓ สูตรที่ ๑

{๕๒๙} [๑๐๐๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิกขามี ๓ นี้ สิกขา ๓ คืออะไรบ้าง คือ อธิสีลสิกขา ๑ อธิจิตตสิกขา ๑ อธิปัญญาสิกขา ๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อธิสีลสิกขาเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้มีศีล ... สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าอธิสีลสิกขา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อธิจิตตสิกขาเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้สงัดแล้วจากกาม ... บรรลุจตุตถฌานอยู่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าอธิจิตตสิกขา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อธิปัญญาสิกขาเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าอธิปัญญาสิกขาดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิกขามี ๓ นี้แล”

๑๐. ทุติยสิกขัตตยสูตร

ว่าด้วยสิกขา ๓ สูตรที่ ๒

{๕๓๐} [๑๐๐๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิกขามี ๓ นี้ สิกขา ๓ คืออะไรบ้างคือ อธิสีลสิกขา ๑ อธิจิตตสิกขา ๑ อธิปัญญาสิกขา ๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อธิสีลสิกขาเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยเป็นผู้มีศีล ... สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าอธิสีลสิกขาดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อธิจิตตสิกขาเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้สงัดแล้วจากกาม ... บรรลุจตุตถฌานอยู่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าอธิจิตตสิกขาดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อธิปัญญาสิกขาเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหาอาสวะมิได้เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าอธิปัญญาสิกขาดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิกขามี ๓ นี้แล

ภิกษุผู้มีความเพียร มีเรี่ยวแรง มีปัญญา เพ่งพินิจ

มีสติ คุ้มครองอินทรีย์ พึงครอบงำทั่วทุกทิศด้วย