เลขสูตร เล่ม ๒๐

๑๓๓ ตโยเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ กตเม ตโย ปาสาณเลขูปโม ปุคฺคโล ปฐวีเลขูปโม ปุคฺคโล อุทกเลขูปโม ปุคฺคโล ฯ กตโม จ ภิกฺขเว ปาสาณเลขูปโม ปุคฺคโล อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล อภิณฺหํ กุชฺฌติ โส จ ขฺวสฺส โกโธ ทีฆรตฺตํ อนุเสติ เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปาสาเณ เลขา น ขิปฺปํ ลุชฺชติ วาเตน วา อุทเกน วา จิรฏฺฐิติกา โหติ เอวเมว โข ภิกฺขเว อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล อภิณฺหํ กุชฺฌติ โส จ ขฺวสฺส โกโธ ทีฆรตฺตํ อนุเสติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปาสาณเลขูปโม ปุคฺคโล ฯ

กตโม จ ภิกฺขเว ปฐวีเลขูปโม ปุคฺคโล อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล อภิณฺหํ กุชฺฌติ โส จ ขฺวสฺส โกโธ น ทีฆรตฺตํ อนุเสติ เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปฐวิยํ เลขา ขิปฺปํ ลุชฺชติ วาเตน วา อุทเกน วา น จิรฏฺฐิติกา โหติ เอวเมว โข ภิกฺขเว อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล อภิณฺหํ กุชฺฌติ โส จ ขฺวสฺส โกโธ น ทีฆรตฺตํ อนุเสติ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปฐวีเลขูปโม ปุคฺคโล ฯ กตโม จ ภิกฺขเว อุทกเลขูปโม ปุคฺคโล อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล อาคาเฬฺหนปิ วุจฺจมาโน ผรุเสนปิ วุจฺจมาโน อมนาเปนปิ วุจฺจมาโน สนฺธิยติเยว ๑ สํสนฺทติเยว สมฺโมทติเยว เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว อุทเก เลขา ขิปฺปํเยว ปฏิวิคจฺฉติ น จิรฏฺฐิติกา โหติ เอวเมว โข ภิกฺขเว อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล อาคาเฬฺหนปิ วุจฺจมาโน ผรุเสนปิ วุจฺจมาโน อมนาเปนปิ วุจฺจมาโน สนฺธิยติเยว สํสนฺทติเยว สมฺโมทติเยว อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อุทกเลขูปโม ปุคฺคโล ฯ อิเม โข ภิกฺขเว ตโย ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมินฺติ ฯ

กุสินารวคฺโค ตติโย ฯ

ตสฺสุทฺทานํ

กุสินา ๑ ภณฺฑนา เจว โคตมภรณฺฑุหตฺถกา

กฏุวิยนฺเทฺว อนุรุทฺธา ปฏิจฺฉนฺนํ เลเขน เต ทสาติ

_________

โยธาชีววคฺโค จตุตฺโถ

๑ โป. อุปสํหรติ ฯ ม. อุปสํหริ ฯ ๒-๓ ม. อาวหนฺติ-อาวหติ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ

๑ โป. ม. สนฺธิยติเมว ... สมฺโมทติเมว ฯ ยุ. สนฺธิยติ เจว ... สมฺโมทติ เจว ฯ

อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๓ จำพวกนี้ มีปรากฏอยู่ในโลก ๓ จำพวกเป็น

ไฉน คือ บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่แผ่นหิน ๑ บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่แผ่นดิน ๑บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่น้ำ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลายก็บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่แผ่นหินเป็นไฉน ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้ โกรธเนืองๆ ทั้งความโกรธของเขานั้นนอนเนื่องอยู่ในสันดานนานนักเปรียบเหมือนรอยขีดที่แผ่นหิน ไม่ลบเลือนเร็วเพราะลมหรือน้ำย่อมตั้งอยู่ยั่งยืนแม้ฉันใด ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้ ก็ฉันนั้นเหมือนกันย่อมโกรธเนืองๆ ทั้งความโกรธของเขานั้นก็นอนเนื่องอยู่ในสันดานนานนัก นี้เรียกว่า บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่แผ่นหิน ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่แผ่นดินเป็นไฉนดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้ โกรธเนืองๆ แต่ความโกรธของเขานั้นไม่นอนเนื่องอยู่ในสันดานนานนัก เปรียบเหมือนรอยขีดที่แผ่นดิน ลบเลือนไปโดยเร็วเพราะลมและน้ำ ไม่ตั้งอยู่ยั่งยืนแม้ฉันใด ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมโกรธเนืองๆแต่ความโกรธของเขานั้นไม่นอนเนื่องอยู่ในสันดานนานนัก นี้เรียกว่า บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่แผ่นดิน ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่น้ำเป็นไฉน ดูกรภิกษุทั้งหลาย

บุคคลบางคนในโลกนี้ แม้จะถูกว่าด้วยคำหนักๆ แม้จะถูกว่าด้วยคำหยาบๆ แม้จะถูกว่าด้วยคำที่ไม่พอใจ ก็คงสมานไมตรี กลมเกลียว ปรองดองกันอยู่ เปรียบเหมือนรอยขีดที่น้ำ จะขาดจากกันก็ประเดี๋ยวเดียวเท่านั้น ไม่ตั้งอยู่นาน แม้ฉันใด ดูกรภิกษุทั้งหลายบุคคลบางคนในโลกนี้ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน แม้จะถูกว่าด้วยคำหนักๆ แม้จะถูกว่าด้วยคำหยาบๆ แม้จะถูกว่าด้วยคำที่ไม่พอใจ ก็คงสมานไมตรีกลมเกลียวปรองดองกันอยู่ นี้เรียกว่า บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่น้ำ ดูกรภิกษุทั้งหลายบุคคล ๓ จำพวกนี้แล มีปรากฏอยู่ในโลก ฯ

จบกุสินารวรรคที่ ๓

____________________

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กุสินารสูตร ๒. ภัณฑนสูตร

๓. โคตมสูตร ๔. ภรัณฑุสูตร

๕. หัตถกสูตร ๖. กฏุวิยสูตร

๗. อนุรุทธสูตรที่ ๑ ๘. อนุรุทธสูตรที่ ๒

๙. ปฏิจฉันนสูตร ๑๐. เลขสูตร ฯ