ปฏิจฉันนสูตร เล่ม ๒๐

ท่านอนุรุทธะจงละธรรม ๓ อย่างนี้เสีย อย่าใส่ใจธรรม ๓ อย่างนี้ แล้วน้อมจิตไปในอมตธาตุ”

ครั้งนั้นแล ต่อมา ท่านพระอนุรุทธะได้ละธรรม ๓ อย่างนี้ ไม่ใส่ใจถึงธรรม ๓ อย่างนี้ น้อมจิตไปในอมตธาตุ ครั้งนั้นแล ท่านพระอนุรุทธะปลีกตัวออกจากหมู่อยู่ผู้เดียว เป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพานอยู่ ก็ได้ทำให้แจ้งซึ่งที่สุดแห่งพรหมจรรย์อันยอดเยี่ยมซึ่งกุลบุตร ทั้งหลายออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการกันด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ รู้ชัดว่า “ชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำได้ทำเสร็จแล้ว กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มีอีก” ดังนี้ ก็แลท่านพระอนุรุทธะได้เป็นพระอรหันต์องค์หนึ่งในจำนวนพระอรหันต์ทั้งหลาย

๙. ปฏิจฉันนสูตร

ว่าด้วยสิ่งที่ปิดดี เปิดไม่ดี ๓ อย่าง

{๕๗๑} [๑๐๕๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่ง ๓ อย่างนี้ปิดไว้จึงเจริญ เปิดเผยไม่เจริญ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) มาตุคาม ปิดไว้จึงจะงดงาม เปิดเผยไม่งดงาม

(๒) มนต์ของพราหมณ์ ปิดไว้จึงเจริญ เปิดเผยไม่เจริญ

(๓) มิจฉาทิฏฐิ ปิดไว้จึงเจริญ เปิดเผยไม่เจริญ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่ง ๓ อย่างนี้แล ปิดไว้จึงเจริญ เปิดเผยไม่เจริญ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่ง ๓ อย่างนี้ เปิดเผยจึงรุ่งเรือง ปิดไว้ไม่รุ่งเรือง ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ดวงจันทร์ เปิดเผยจึงรุ่งเรือง ปิดไว้ไม่รุ่งเรือง

(๒) ดวงอาทิตย์ เปิดเผยจึงรุ่งเรือง ปิดไว้ไม่รุ่งเรือง

(๓) ธรรมวินัยที่พระตถาคตประกาศแล้ว เปิดเผยจึงรุ่งเรือง ปิดไว้ไม่รุ่งเรือง

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่ง ๓ อย่างนี้แลเปิดเผยจึงรุ่งเรือง ปิดไว้ไม่รุ่งเรือง”

๑๐. เลขสูตร

ว่าด้วยบุคคลเปรียบด้วยรอยขีด ๓ ประเภท

{๕๗๒} [๑๐๕๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๓ ประเภทนี้มีปรากฏอยู่ในโลก ๓ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่แผ่นหิน

(๒) บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่แผ่นดิน

(๓) บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่นํ้า

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่แผ่นหินเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้โกรธอยู่เนือง ๆ ทั้งความโกรธของเขานั้นก็นอนเนื่องอยู่ในสันดานนานนัก เปรียบเหมือนรอยขีดที่แผ่นหิน ไม่ลบเลือนเร็วเพราะลมหรือน้ำ ย่อมคงอยู่ยั่งยืน แม้ฉันใด บุคคลบางคนในโลกนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน โกรธอยู่เนือง ๆ ทั้งความโกรธของเขานั้นก็นอนเนื่องอยู่ในสันดานนานนัก นี้เรียกว่าบุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่แผ่นหินดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลผู้เปรียบด้วยรอยขีดที่แผ่นดินเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้โกรธอยู่เนือง ๆ แต่ความโกรธของเขานั้นไม่นอนเนื่องอยู่ในสันดานนานนัก เปรียบเหมือนรอยขีดที่แผ่นดิน ลบเลือนไปโดยเร็ว