พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · เสขปริหานิยวรรค
๑๑. ทารุกขันธสูตร เล่ม ๒๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๑๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๑/๑๒ ในเสขปริหานิยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ เสขปริหานิยวรรค ทารุกขันธสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๔๘๗–๔๘๘
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรเล่าเป็นหตุ <*> เป็นปัจจัยที่ทำให้พระสัทธรรม ดำรงอยู่ได้นาน ในเมื่อพระตถาคตปรินิพพานแล้ว”
“ดูก่อนกิมมิละ พวกภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกาในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้มีความเคารพ มีความยำเกรงในพระศาสดา ในพระธรรม ในพระสงฆ์ ใน สิกขา ในความไม่ประมาท ในปฏิสันถาร ดูก่อนกิมมิละ นี้แลเป็นเหตุเป็น ปัจจัยที่ทำให้พระสัทธรรมดำรงอยู่ได้นานในเมื่อตถาคตปรินิพพานแล้ว”
๑๑. ทารุกขันธสูตร
ว่าด้วยอำนาจของผู้มีฤทธิ์
{๓๑๒} [๔๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นเป็นเวลาเช้า ท่านพระสารีบุตรครองอันตรวาสกแล้วถือบาตร จีวรลงจากเขาคิชฌกูฏพร้อมด้วยภิกษุหลายรูป เห็นกองไม้กองใหญ่ ณ ที่แห่ง หนึ่งแล้วถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายเห็น กองไม้กองใหญ่โน้นหรือไม่”
ภิกษุเหล่านั้นตอบว่า “เห็น ท่านผู้มีอายุ”
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีฤทธิ์ ถึงมีความชำนาญทางใจ เมื่อจำนงอยู่ พึงน้อมใจถึงกองไม้กองโน้นให้เป็นดินได้ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าที่กองไม้โน้นมีปฐวีธาตุซึ่งภิกษุผู้มีฤทธิ์ ถึงความชำนาญทางใจพึงอาศัยน้อมใจถึงให้เป็นดินได้ ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีฤทธิ์ ถึงความชำนาญทางใจเมื่อจำนงอยู่ พึงน้อมใจถึงกองไม้กองโน้นให้เป็นนํ้าได้ ... ให้เป็นไฟได้ ... ให้เป็นลมได้ ... ให้เป็นของงามได้ ... ให้เป็นของไม่งามได้
- เหตุ - ผู้รวบรวม
ข้อนั้น เพราะเหตุไร เพราะว่าที่กองไม้กองโน้นมีอสุภธาตุ ซึ่งภิกษุผู้มีฤทธิ์ ถึงความชำนาญทางใจพึงอาศัยน้อมใจถึงกองไม้กองโน้นให้เป็นของไม่งามได้’
๑๒. นาคิตสูตร
ว่าด้วยการไม่ติดยศและไม่ให้ยศติดตน
{๓๑๓} [๔๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจาริกไปในแคว้นโกศล พร้อมด้วย ภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ เสด็จถึงหมู่บ้านพราหมณ์ของชาวโกศลชื่ออิจฉานังคลคาม นัยว่า ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่ไพรสณฑ์ชื่ออิจฉานังคละ ใกล้ อิจฉานังคลคาม
พราหมณ์และคฤหบดีชาวบ้านอิจฉานังคละได้สดับข่าวว่าพระสมณ โคดมศากยบุตรทรงผนวชจากศากยะตระกูลเสด็จถึงอิจฉานังคลคาม ประทับ อยู่ที่ไพรสณฑ์ชื่ออิจฉานังคละ ใกล้อิจฉานังคลคาม ก็ชื่อเสียงอันงามของ ท่านพระโคดมพระองค์นั้นขจรไปแล้วดังนี้ว่า “แม้เพราะเหตุนี้ ๆ พระผู้มี พระภาคเจ้าพระองค์นั้นทรงเป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบ ... ทรงเป็น ผู้เบิกบาน ทรงจำแนกแจกธรรม’ พระองค์ทรงทราบประจักษ์โลกนี้ตลอด ทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลกด้วยพระปัญญาอันยิ่งด้วยพระองค์เองแล้ว ทรงสอนหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมนุษย์ให้รู้ตามด้วย ทรง แสดงธรรมอันงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด ทรงประกาศ พรหมจรรย์อันบริสุทธิ์พร้อมทั้งอรรถทั้งพยัญชนะบริบูรณ์ครบถ้วน ก็การได้เห็นพระอรหันต์เห็นปานนี้เป็นการดีแล”
- ๑อสุภธาตุ ธาตุคือความไม่งาม ในที่นี้หมายถึงสภาวะที่ไม่น่าชอบใจในจุรณที่เปลื่อย <*> เน่าและในเศษไม้ที่ผุพัง (องฺ.ฉกฺก.อ. ๑๑๙)
- เปื่อย - ผู้รวบรวม
จบ ๑๑. ทารุกขันธสูตร