พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ · สีติวรรค
๑๑. สยกตสูตร เล่ม ๒๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๖๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๑/๑๑ ในสีติวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ สีติวรรค สยกตสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๓๖ หน้า ๘๒๒–๘๒๔
๑๑. สยกตสูตร
ว่าด้วยฐานะที่ไม่ควรเป็นได้ ๖ ประการ
[๓๖๖] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฐานะที่ไม่ควรเป็นได้ ๖ ประการนี้ ๖ประการเป็นไฉน ? คือ บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิ ย่อมเป็นผู้ไม่ควรเพื่อเชื่อถือสุขทุกข์ที่ตนเองกระทำแล้ว ๑ เป็นผู้ไม่ควรเพื่อเชื่อถือสุขทุกข์ที่ผู้อื่นกระทำแล้ว ๑ เป็นผู้ไม่ควรเพื่อเชื่อถือสุขทุกข์ที่ตนเองกระทำแล้ว และที่ผู้อื่นกระทำแล้ว ๑ เป็นผู้ไม่ควรเพื่อเชื่อถือสุขทุกข์ที่เกิดขึ้นเอง ที่ตนเองไม่กระทำไว้ ๑ เป็นผู้ไม่ควรเพื่อเชื่อถือสุขทุกข์ที่เกิดขึ้นเอง ที่ผู้อื่นไม่กระทำไว้ ๑ เป็นผู้ไม่ควรเพื่อเชื่อถือสุขทุกข์ที่เกิดขึ้นเอง ที่ตนเองไม่กระทำไว้และที่ผู้อื่นไม่กระทำไว้ ๑ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะเหตุว่า เหตุและธรรมทั้งหลายที่เกิดขึ้นจากเหตุ อันบุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐินั้นเห็นแล้วด้วยดีดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฐานะที่ไม่ควรเป็นได้ ๖ ประการนี้แล.
จบสยกตสูตรที่ ๑๑
จบสีติวรรคที่ ๔
อรรถกถาสยกตสูตร
พึงทราบวินิจฉัยในสยกตสูตรที่ ๑๑ ดังต่อไปนี้ :-
คำเป็นต้นว่า สยํ กตํ ดังนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้วด้วยสามารถแห่งอัตตทิฏฐิ (ความเห็นเนื่องด้วยอัตตา). บทว่า อธิจฺจสมุปฺปนฺนํ ความว่าเกิดขึ้นโดยหาเหตุมิได้. คำที่เหลือ ในสูตรทั้งปวง ง่ายทั้งนั้น.
จบอรรถกถาสยกตสูตรที่ ๑๑
จบสีติวรรคที่ ๔
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. สีติสูตร ๒. ภัพพสูตร ๓. อาวรณตาสูตร ๔. สุสสูสาสูตร๕. ปหาตัพพสูตร ๖. ปหีนสูตร ๗. อุปปาเทตัพพสูตร ๘. สัตถริสูตร๙. กัญจิสังขารสูตร ๑๐. มาตริสูตร ๑๑. สยกตสูตร และอรรถกถา.
อานิสังสวรรคที่ ๕
๑. ปาตุภาวสูตร
ว่าด้วยความปรากฏขึ้นที่หาได้ยาก ๖ ประการ
[๓๖๗] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความปรากฏขึ้นแห่งเหตุ ๖ ประการเป็นของหาได้ยากในโลก เหตุ ๖ ประการเป็นไฉน ? คือ ความปรากฏขึ้นแห่งพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ๑ บุคคลผู้แสดงธรรมวินัยที่พระ-ตถาคตประกาศแล้ว ๑ ความเกิดขึ้นในมัชฌิมประเทศ (ที่มีพระอริยเจ้า) ๑ความเป็นผู้มีอินทรีย์ไม่บกพร่อง ๑ ความไม่เป็นใบ้บ้าน้ำลาย ๑ ความพอใจในกุศลธรรม ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความปรากฏขึ้นแห่งเหตุ ๖ ประการนี้แลเป็นของหาได้ยากในโลก.
จบปาตุภาวสูตรที่ ๑
อานิสังสวรรควรรณนาที่๑๕
อรรถกถาปาตุภาวสูตร
พึงทราบวินิจฉัยในปาตุภาวสูตรที่ ๑ แห่งอานิสังสวรรคที่ ๕ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า อริยายตเน ได้แก่ ในมัชฌิมประเทศ. บทว่า อินฺทฺริยานํได้แก่ อินทรีย์ที่มีใจเป็นที่ ๖.
จบอรรถกถาปาตุภาวสูตรที่ ๑
๑อรรถกถาเป็นวรรคที่ ๑๐
จบ ๑๑. สยกตสูตร