พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทุติยปัณณาสก์ · อปัณณกวรรค
ทักขิณาสูตร เล่ม ๒๑
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในอปัณณกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ อปัณณกวรรค ทักขิณาสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๑)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๑ หน้า ๑๓๔–๑๓๕
(๓) วิบากแห่งกรรม
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อจินไตย ๔ ประการนี้แลไม่ควรจะคิดกัน ซึ่งเมื่อคิด ก็จะเป็นผู้มีส่วนแห่งความเป็นบ้า เดือดร้อน”
๘. ทักขิณาสูตร
ว่าด้วยทักขิณาวิสุทธิ ๔ ประการ
{๗๘} [๗๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทักขิณาวิสุทธิมี ๔ ประการนี้ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ทักขิณาบริสุทธิ์ฝ่ายทายก ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหก
(๒) ทักขิณาบริสุทธ์ฝ่ายปฏิคาหก ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายทายก
(๓) ทักขิณาไม่บริสุทธิ์ทั้งฝ่ายทายกและฝ่ายปฏิคาหก
(๔) ทักขิณาบริสุทธิ์ทั้งฝ่ายทายกและฝ่ายปฏิคาหก
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทักขิณาบริสุทธิ์ฝ่ายทายก ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหก
เป็นอย่างไร คือ ทายกในโลกนี้เป็นผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม แต่ฝ่ายปฏิคาหกเป็นคนทุศีล มีบาปธรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทักขิณาบริสุทธิ์ฝ่ายทายก ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหกเป็นอย่างนี้แล
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทักขิณาบริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหก ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายทายก
เป็นอย่างไร คือ ทายกในโลกนี้เป็นคนทุศีล มีบาปธรรม แต่ฝ่ายปฏิคาหก
- ๑ความคิดเรื่องโลก คือความคิดในทำนองที่ว่า ‘ใครหนอสร้างดวงจันทร์ดวงอาทิตย์ แผ่นดินใหญ่ มหาสมุทรใครสร้างเหล่าสัตว์ให้เกิดขึ้นมา ภูเขาใครสร้าง ต้นไม้ต่าง ๆ เช่น ต้นมะม่วง ต้นตาล ต้นมะพร้าว ใครสร้างมันขึ้นมา’ ดังนี้เป็นต้น (สํ.ม.อ. ๓๘๔, องฺ.จตุกฺก.อ. ๓๖๐)
- ๒ทักขิณาวิสุทธิ หมายถึงเหตุแห่งความบริสุทธิ์ของทักษิณาทาน (องฺ.จตุกฺก.อ. ๓๖๑)
เป็นผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทักขิณาบริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหกไม่บริสุทธ์ฝ่ายทายกเป็นอย่างนี้แล
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทักขิณาไม่บริสุทธิ์ทั้งฝ่ายทายกและฝ่ายปฏิคาหก
เป็น อย่างไร คือ ทายกในโลกนี้เป็นคนทุศีล มีบาปธรรม แม้ฝ่ายปฏิคาหกก็เป็นคนทุศีล มีบาปธรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทักขิณาไม่บริสุทธิ์ทั้งฝ่ายทายกและฝ่ายปฏิคาหกเป็นอย่างนี้แล
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทักขิณาบริสุทธิ์ทั้งฝ่ายทายกและฝ่ายปฏิคาหก
เป็นอย่างไร คือ ทายกในโลกนี้เป็นผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม แม้ฝ่ายปฏิคาหกก็เป็นผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทักขิณาบริสุทธิ์ทั้งฝ่ายทายกและฝ่ายปฏิคาหก เป็นอย่างนี้แล
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทักขิณาวิสุทธิมี ๔ ประการนี้แล”
๙. วณิชชสูตร
ว่าด้วยสาเหตุค้าขายกำไรขาดทุน
{๗๙} [๗๙] ครั้งนั้นแล ท่านพระสารีบุตรเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็น
เหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้ทำการค้าขายขาดทุน อะไรเป็น
เหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้ทำการค้าขายไม่ได้กำไรตามที่ประสงค์อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้ทำการค้าขายได้กำไรตามที่ประสงค์ อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้ทำการค้าขายได้กำไรยิ่งกว่าที่ประสงค์”
จบ ทักขิณาสูตร