arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทุติยปัณณาสก์ · ปุญญาภิสันทวรรค

สุปปวาสสูตร เล่ม ๒๑

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในปุญญาภิสันทวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ ปุญญาภิสันทวรรค สุปปวาสสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๑)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๑ หน้า ๑๐๕–๑๐๗

หน้า ๑๐๕

ภรรยาและสามีทั้งสองคนต่างก็เป็นผู้มีศรัทธา รู้ความ

ประสงค์ของผู้ขอ มีความสำรวม เป็นอยู่โดยธรรม ก็จะ

เจรจาถ้อยคำที่น่ารักแก่กันและกัน

เมื่อทั้งสองฝ่ายมีความประพฤติเสมอกัน ก็ย่อมมี

ความเจริญรุ่งเรืองมาก มีความผาสุก พวกไม่เป็นมิตรกัน

ก็มีแต่จะเสียใจ

ทั้งสองฝ่ายมีศีลและข้อปฏิบัติเท่าเทียมกัน ครั้น

ประพฤติธรรมในโลกนี้แล้ว ย่อมเป็นผู้เพลิดเพลิน เสวย

กามารมณ์ บันเทิงใจอยู่ในเทวโลก

๗. สุปปวาสาสูตร

ว่าด้วยให้โภชนะชื่อว่าให้อายุ วรรณะ สุขะ พละ

{๕๗} [๕๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่นิคมของชาวโกลิยะชื่อปัชชเนละ แคว้นโกฬิยะ ครั้งนั้นแลเป็นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงครองอันตรวาสกแล้ว ทรงถือบาตรจีวรเสด็จเข้าไปยังนิเวศน์ของพระนางสุปปวาสาพระราชธิดาพระเจ้าโกลิยะ ครั้นแล้วประทับนั่งบนอาสนะที่ปูลาดไว้ ครั้งนั้นแล พระนางสุปปวาสาพระราชธิดาพระเจ้าโกลิยะได้อังคาสพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยของเคี้ยวของฉันอันประณีตด้วยมือของตนให้อิ่มหนำเพียงพอแล้ว ได้เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าเสวยเสร็จนำพระหัตถ์ออกจากบาตรแล้วจึงนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ครั้นแล้วพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า

“ดูก่อนสุปปวาสา อริยสาวิกาผู้ให้โภชนะชื่อว่าให้ฐานะ ๔ ประการ

แก่ปฏิคาหก ฐานะ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ ให้อายุ ให้วรรณะ ให้สุขะ

หน้า ๑๐๖

ให้พละ ครั้นให้อายุแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งอายุอันเป็นทิพย์หรือเป็นของมนุษย์ ครั้นให้วรรณะแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งวรรณะอันเป็นทิพย์หรือเป็นของมนุษย์ ครั้นให้สุขะแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งสุขะอันเป็นทิพย์หรือเป็นของมนุษย์ ครั้นให้พละแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งพละอันเป็นทิพย์หรือเป็นของมนุษย์ ดูก่อนสุปปวาสา อริยสาวิกาผู้ให้โภชนะชื่อว่าให้ฐานะ ๔ ประการนี้แลแก่ปฏิคาหก”

บุคคลย่อมให้โภชนะที่ปรุงดีแล้ว สะอาด ประณีต

สมบูรณ์ด้วยรส ทักษิณานั้นอันบุคคลให้แล้วในท่านผู้

ดำเนินไปตรง ผู้ประกอบด้วยจรณะ ผู้ถึงความเป็นใหญ่

เมื่อเทียบบุญกับบุญจัดว่าเป็นทักษิณาที่มีผลมาก เหล่าผู้ร้

แจ้งโลกทั้งหลายสรรเสริญแล้ว

ชนเหล่าใดเมื่อระลึกถึงยัญทานเช่นนั้น ก็เกิดความ

ยินดี กำจัดมลทินคือความตระหนี่พร้อมทั้งรากเหง้าออก

แล้ว ท่องเที่ยวไปในโลก ชนเหล่านั้นไม่ถูกนินทาแล้ว ย่อม

เข้าถึงฐานะคือสวรรค์

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ผู้ประกอบด้วยจรณะ หมายถึงผู้ประกอบด้วยธรรมคือจรณะ ๑๕ ประการ (องฺ.จตุกฺก.อ. ๓๕๑) คำว่า จรณะ หมายถึงคุณธรรมเครื่องประพฤติปฏิบัติให้ลุถึงวิชชาหรือนิพพาน มี ๑๕ คือ (๑) สีล สัมปทา ความถึงพร้อมด้วยศีล (๒) อินทรียสังวร การสำรวมอินทรีย์ (๓) โภชเนมัตตัญญุตา ความรู้จักประมาณในการบริโภค (๔) ชาคริยานุโยค การหมั่นประกอบความเพียร สัทธรรม ๗ คือ (๑) มีศรัทธา (๒) มีหิริ (๓) มีโอตตัปปะ (๔) เป็นพหูสูต (๕) ปรารภความเพียร (๖) มีสติมั่นคง (๗) มีปัญญา รูปาวจรฌาน ๔ (๑) ปฐมฌาน (๒) ทุติยฌาน (๓) ตติยฌาน (๔) จตุตถฌาน (สํ.ส.อ. ๒๐๘)
  2. ๒ผู้ถึงความเป็นใหญ่ เป็นชื่อที่หมายถึงพระอรหันตขีณาสพ (องฺ.จตุกฺก.อ. ๓๕๑)
  3. ๓เหล่าผู้รู้เแจ้งโลกทั้งหลาย หมายถึงพระพุทธเจ้าทั้งหลาย (องฺ.จตุกฺก.อ. ๓๕๑)
หน้า ๑๐๗

๘. สุทัตตสูตร

ว่าด้วยอานิสงส์การให้โภชนะ ๔ ประการ

{๕๘} [๕๘] ครั้งนั้นแล อนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ครั้นแล้วพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า

“ดูก่อนคฤหบดี อริยสาวกผู้ให้โภชนะชื่อว่าให้ฐานะ ๔ ประการแก่

ปฏิคาหก ฐานะ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ ให้อายุ ให้วรรณะ ให้สุขะ ให้

พละ ครั้นให้อายุแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งอายุอันเป็นทิพย์หรือเป็นของ

มนุษย์ ครั้นให้วรรณะแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งวรรณะอันเป็นทิพย์หรือเป็นของมนุษย์ ครั้นให้สุขะแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งสุขะอันเป็นทิพย์หรือ เป็นของมนุษย์ ครั้นให้พละแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งพละอันเป็นทิพย์หรือ เป็นของมนุษย์ ดูก่อนคฤหบดี อริยสาวกผู้ให้โภชนะชื่อว่าให้ฐานะ ๔ ประการนี้แลแก่ปฏิคาหก”

ผู้ใดให้โภชนะโดยเคารพตามกาลอันควรแก่ท่านผู้

สำรวมแล้ว ผู้บริโภคโภชนะที่ผู้อื่นให้เป็นอยู่ ผู้นั้นชื่อว่า

ให้ฐานะ ๔ คือ อายุ วรรณะ สุขะ และพละ

นรชนผู้มีปกติให้อายุ วรรณะ สุขะ พละ ย่อมเป็น

ผู้มีอายุยืน มีบริวารยศในทุกที่ที่ตนเกิด

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ให้...โดยเคารพ หมายถึงให้ด้วยมือของตนด้วยอาการที่เคารพ (องฺ.จตุกฺก.อ. ๓๕๑)
  2. ๒ผู้สำรวมแล้ว หมายถึงเป็นผู้สำรวมระวังทางกายและวาจา (องุ.จตุกฺก.อ. ๓๕๑)
  3. ๓ผู้บริโภคโภชนะที่ผู้อื่นให้เป็นอยู่ หมายถึงผู้ดำรงชีวิตอยู่ด้วยการบริโภคเฉพาะอาหารที่ผู้อื่นถวายให้เท่านั้น (องฺ.จตุกฺก.อ. ๓๕๑)

จบ สุปปวาสสูตร