พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทุติยปัณณาสก์ · ปัตตกรรมวรรค
เทวทัตตสูตร เล่ม ๒๑
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในปัตตกรรมวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ ปัตตกรรมวรรค เทวทัตตสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๑)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๑ หน้า ๑๒๒–๑๒๓
ขอสรรพสัตว์ทั้งหลายที่มีลมปราณที่เกิดมาแล้วทั้งหมด
จงได้พบเห็นแต่ความเจริญเถิด ความชั่วช้าอะไรอย่าได้มา
ถึงเลย
พระพุทธเจ้ามีพระคุณหาประมาณมิได้ พระธรรมมีคุณหาประมาณ
มิได้ พระสงฆ์มีคุณหาประมาณมิได้ แต่สัตว์เลื้อยคลานทั้งหลาย คือ งู
แมงป่อง ตะขาบ แมงมุม ตุ๊กแก หนู มีคุณประมาณได้ เราทำการรักษาดูแลผู้คนแล้ว เราทำความป้องกันผู้คนแล้ว ขอเหล่าสัตว์ทั้งหลายจงหลีกไปเถิด เรานั้นนมัสการพระผู้มีพระภาคเจ้าอยู่ นมัสการพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้ง ๗ พระองค์อยู่ ดังนี้แล”
๘. เทวทัตตสูตร
ว่าด้วยพระเทวทัต
{๖๘} [๖๘] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้
พระนครราชคฤห์ เมื่อพระเทวทัตหลีกไปแล้วไม่นาน ณ ที่นั้นแล พระผู้มี
พระภาคเจ้าทรงปรารภพระเทวทัตตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาว่า “ดูก่อนภิกษุ
ทั้งหลาย ลาภสักการะและชื่อเสียงเกิดขึ้นแก่เทวทัตเพื่อฆ่าตนเอง เพื่อ
ความเสื่อม
- ๑พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้ง ๗ พระองค์ หมายถึงเมื่อนับจากพระวิปัสสีสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นต้นมา พระโคตมสัมมาสัมพุทธเจ้าของเราเป็นพระองค์ที่ ๗ (ม.ม.อ. ๗๓) คือ (๑) พระวิปัสสีสัมมาสัมพุทธเจ้า (๒) พระสิขีสัมมาสัมพุทธเจ้า (๓) พระเวสสภูสัมมาสัมพุทธเจ้า (๔) พระกกุสันธสัมมาสัมพุทธเจ้า (๕) พระโกนาคมสัมมาสัมพุทธเจ้า (๖) พระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า (๗) พระโคตมสัมมาสัมพุทธเจ้า อนึ่ง เกี่ยวกับพระนามของพระพุทธเจ้า ๗ พระองค์ พึงดูรายละเอียดใน ที.ม. (แปล) ๑๐/๔/๓, ที.ปา. (แปล) ๑๑/๒๗๗/๒๓๓-๒๓๔
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ต้นกล้วยย่อมตกผลเพื่อฆ่าตนเอง เพื่อความเสื่อม
ฉันใด ลาภสักการะและชื่อเสียงก็เกิดขึ้นแก่เทวทัตเพื่อฆ่าตนเอง เพื่อความเสื่อม ฉันนั้นเหมือนกัน
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไม้ไผ่ย่อมตกขุยเพื่อฆ่าตนเอง เพื่อความเสื่อม ฉันใดลาภสักการะและชื่อเสียงก็เกิดขึ้นแก่เทวทัตเพื่อฆ่าตนเอง เพื่อความเสื่อม ฉันนั้นเหมือนกัน
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไม้อ้อย่อมผลิดอกเพื่อฆ่าตนเอง เพื่อความเสื่อม
ฉันใด ลาภสักการะและชื่อเสียงก็เกิดขึ้นแก่เทวทัตเพื่อฆ่าตนเอง เพื่อความเสื่อม ฉันนั้นเหมือนกัน
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่ม้าอัศดรย่อมตั้งครรภ์เพื่อฆ่าตนเอง เพื่อความเสื่อม ฉันใด ลาภสักการะและชื่อเสียงก็เกิดขึ้นแก่เทวทัตเพื่อฆ่าตนเองเพื่อความเสื่อม ฉันนั้นเหมือนกัน
ผลกล้วยฆ่าต้นกล้วย ขุยไผ่ฆ่าต้นไผ่ ดอกอ้อฆ่าต้นอ้อ
ลูกม้าอัศดรฆ่าแม่ม้า ฉันใด สักการะก็ฆ่าคนชั่วเสีย ฉันนั้น
๙. ปธานสูตร
ว่าด้วยความเพียร ๔ ประการ
{๖๙} [๖๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปธานคือความเพียรมี ๔ ประการนี้ ๔ประการคืออะไรบ้าง คือ
- ๑แม่ม้าอัสดร หมายถึงแม่ลา (ซึ่งเป็นสัตว์วงศ์เดียวกับม้า รูปร่างคล้ายม้าแต่ตัวเล็กกว่า) ที่สมจร กับพ่อม้าแล้วตั้งครรภ์ขึ้นมา พอถึงเวลาตกลูก ไม่สามารถตกได้ตามปกติ ยืนเอาเท้ากระทืบพื้นอยู่ คนทั้งหลายต้องจับมัดผูกเท้าไว้ที่หลักทั้ง ๔ หลักละเท้าแล้วผ่าท้องนําลูกออกมาซึ่งลูกของแม่ลา นั้นเรียกว่าม้าอัสดร (หรือล่อ) เพราะถูกผ่าท้อง แม่ลานั้นจึงตาย (องฺ.จตุกฺก.อ. ๓๕๗)
จบ เทวทัตตสูตร