ภัตตุเทสกสูตร เล่ม ๒๑

๙. ตติยอคติสูตร

ว่าด้วยอคติ ๔ สูตรที่ ๓

{๑๙}[๑๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การถึงอคติมี ๔ ประการนี้ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ (๑) ถึงฉันทาคติ (๒) ถึงโทสาคติ (๓) ถึงโมหาคติ (๔) ถึงภยาคติดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การถึงอคติมี ๔ ประการนี้แล”

ผู้ใดประพฤติล่วงธรรมเพราะความรัก ความชัง

ความหลง ความกลัว ยศของผู้นั้นย่อมเสื่อม ดุจ

ดวงจันทร์ข้างแรมฉะนั้น

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การไม่ถึงอคติมี ๔ ประการนี้ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ (๑) ไม่ถึงฉันทาคติ (๒) ไม่ถึงโทสาคติ (๓) ไม่ถึงโมหาคติ(๔) ไม่ถึงภยาคติ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การไม่ถึงอคติมี ๔ ประการนี้แล”

ผู้ใดไม่ประพฤติล่วงธรรมเพราะความรัก ความชัง

ความหลง ความกลัว ยศของผู้นั้นย่อมเต็มเปี่ยม ดุจดวง

จันทร์ข้างขึ้นฉะนั้น

๑๐. ภัตตุเทสกสูตร

ว่าด้วยลักษณะของพระภัตตุเทสก์ที่ดีและเลว ๔ ประการ

{๒๐}[๒๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภัตตุเทสก์ผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการจะต้องตกนรกเหมือนถูกนำไปฝังไว้ ธรรม ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ (๑) ถึงฉันทาคติ (๒) ถึงโทสาคติ (๓) ถึงโมหาคติ (๔) ถึงภยาคติ ดูก่อนภิกษุ

ทั้งหลาย ภัตตุเทสก์ผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลจะต้องตกนรกเหมือนถูกนำไปฝังไว้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภัตตุเทสค์ผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการจะได้

ไปสวรรค์เหมือนถูกเชิญไปประดิษฐานไว้ ธรรม ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ไม่ถึงฉันทาคดิ (๒) ไม่ถึงโทสาคติ (๓) ไม่ถึงโมหาคติ (๔) ไม่ถึงภยาคติดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภัตตุเทสค์ผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลจะได้ไปสวรรค์เหมือนถูกเชิญขึ้นไปฉะนั้น”

ชนเหล่าใดไม่สำรวมในกาม ไม่ประกอบด้วยธรรม ไม่

เคารพในธรรม มีปกติถึงฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ

และภยาคติ ก็แลบุคคลนี้เราเรียกว่าเป็นขยะในบริษัท สมณะ

ผู้รู้กล่าวไว้แล้วอย่างนี้

ชนเหล่าใดตั้งอยู่ในธรรม มีปกติไม่ถึงฉันทาคติ

โทสาคติ โมหาคติ และภยาคติ ไม่ทำกรรมอันลามก เพราะ

ฉะนั้น บุคคลนั้นชื่อว่าเป็นสัตบุรูษผู้น่าสรรเสริญ ก็แล

บุคคลนี้เราเรียกว่าเป็นผู้ผุดผ่องในบริษัท สมณะผู้รู้กล่าว

ไว้แล้วอย่างนี้

จบ จรวรรคที่ ๒

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. จรสูตร ๒. สีลสูตร

๓. ปธานสูตร ๔. สังวรสูตร

๕. ปัญญัตติสูตร ๖. โสขุมมสูตร

๗. ปฐมอคติสูตร ๘. ทุติยอคติสูตร

๙. ตติยอคติสูตร ๑๐. ภัตตุเทสกสูตร

๓. อุรุเวลวรรค

๑. ปฐมอุรุเวลสูตร

ว่าด้วยผู้มีขันธ์ ๔ สมบูรณ์ย่อมเคารพธรรม

{๒๑}[๒๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งหนึ่ง เราผู้แรกตรัสรู้อยู่ที่ต้นอชาปาลนิโครธริมฝั่งแม่นํ้าเนรัญชรา ใกล้อุรุเวลาประเทศ เมื่อเราหลบเร้นอยู่ในที่ลับ ได้เกิดความดำริขึ้นอย่างนี้ว่า ‘บุคคลผู้ไม่มีที่เคารพ ไม่มีที่ยำเกรง ย่อมอยู่อย่างเป็นทุกข์แท้ เราจะพึงสักการะ เคารพ อาศัยสมณะหรือพราหมณ์คนไหนอยู่ดีหนอ’

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรานั้นได้มีความดำริต่อไปว่า‘เราพึงสักการะ

เคารพอาศัยสมณะหรือพราหมณ์อื่นอยู่เพื่อความบริบูรณ์แห่งสีลขันธ์ที่ยังไม่บริบูรณ์ แต่ว่าเรายังไม่เห็นสมณะหรือพราหมณ์อื่นที่ถึงพร้อมด้วยศีลยิ่งกว่าเรา ซึ่งเราควรจะสักการะเคารพอาศัยอยู่ในโลก ตลอดทั้งเทวโลก มารโลกพรหมโลก ในหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมนุษย์

เราพึงสักการะเคารพอาศัยสมณะหรือพราหมณ์อื่นอยู่เพื่อความบริบูรณ์

แห่งสมาธิขันธ์... แห่งปัญญาขันธ์... แห่งวิมุตติขันธ์ที่ยังไม่บริบูรณ์ แต่ว่า

เรายังไม่เห็นสมณะหรือพราหมณ์อื่นที่ถึงพร้อมด้วยวิมุตติยิ่งกว่าเรา ซึ่งเรา

ควรจะสักการะเคารพอาศัยอยู่ในโลก ตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลกในหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมุนุษย์