๘. สุทัตตสูตร เล่ม ๑๕

แม่จ๋า ฉันจักไม่พูด น้องอุตตราก็จะนิ่ง เชิญคุณแม่ฟังธรรมนั่นแหละ การฟังพระสัทธรรมนำความสุขมาให้แม่จ๋า เพราะพวกเราไม่รู้พระสัทธรรมจึงได้เที่ยวไปอย่างลำบากพระพุทธเจ้าพระองค์นี้ทรงเป็นผู้ส่องแสงสว่างให้แก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายผู้ลุ่มหลง มีพระสรีระเป็นครั้งสุดท้าย มีพระปัญญาจักษุ ทรงแสดงธรรมอยู่{๘๒๕} ยักษิณีกล่าวว่า

น่าชื่นชมนัก ที่ลูกผู้นอนบนอกของแม่เป็นคนฉลาด ลูกของแม่ก็รักธรรมอันบริสุทธิ์ของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐเช่นกัน

ดูก่อนปุนัพพสุ เจ้าจงมีความสุขเถิด วันนี้แม่ได้อยู่สูงในพระศาสนาแล้ว แม่และเจ้าได้เห็นอริยสัจแล้ว แม้แม่อุตราก็จงฟังคำของแม่

๘. สุทัตตสูตร

ว่าด้วยสุทัตตเศรษฐีเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า

{๘๒๖} [๒๔๒] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ สีตวัน ใกล้พระนครราชคฤห์ ก็สมัยนั้นแล ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีได้ไปยังพระนครราชคฤห์ด้วยกรณียกิจบางอย่างท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีได้สดับข่าวว่า พระพุทธเจ้าเสด็จอุบัติขึ้นแล้วในโลก จึงในขณะนั้นเอง ก็ปรารถนาจะเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าขึ้นมาทันที

ลำดับนั้นแล ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีได้ดำริว่า “วันนี้ยังไม่ใช่เวลาสมควรที่จะเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า รอไว้พรุ่งนี้ค่อยเข้าเฝ้าตามเวลาที่สมควรดีกว่า” แล้วก็ลงนอนด้วยความคิดถึงพระพุทธเจ้า ว่ากันว่า ท่านคฤหบดีเข้าใจว่าสว่างแล้วจึงได้ลุกขึ้นตอนกลางคืนถึง ๓ ครั้ง ครั้นแล้วได้เดินไปทางประตูป่าช้าผีดิบ พวกภูตผีทั้งหลายก็เปิดประตูให้

{๘๒๗} ครั้นเมื่ออนาถบิณฑิกคฤหบดีออกจากเมืองไป แสงสว่างได้หายไป ความมืดปรากฏขึ้นมาแทน ความกลัว ความหวาดเสียว ความขนพองสยองเกล้าก็เกิดขึ้น ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีจึงต้องการจะกลับเสียจากที่นั้น

ครั้งนั้นแล ยักษ์ชื่อว่าสิวกะไม่ปรากฏร่าง ได้แต่ส่งเสียงให้ได้ยินว่า

ช้าง ๑ แสน ม้า ๑ แสน รถเทียมด้วยม้าอัศดร ๑ แสน หญิงสาวผู้ประดับด้วยต่างหูแก้วมณี ๑ แสนก็ยังไม่ถึงเศษเสี้ยวที่ ๑๖ แห่งการย่างเท้าไปก้าวหนึ่งของท่าน

ก้าวไปเถิด ท่านคฤหบดี ก้าวไปเถิด ท่านคฤหบดีการก้าวไปของท่านจะดีกว่า การถอยหลังไม่ดีเลย

ทันใดนั้นเอง ความมืดได้หายไป แสงสว่างกลับปรากฏขึ้นแก่ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดี ความกลัว ความหวาดเสียว และความขนพองสยองเกล้าก็ระงับไป

{๘๒๘} ในครั้งที่ ๒ แสงสว่างก็ได้หายไป ความมืดก็ปรากฏขึ้นแก่ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดี ความกลัว ความหวาดเสียว และความขนพองสยองเกล้าก็เกิดขึ้น ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีจึงต้องการที่จะกลับเสียจากที่นั้นอีกแม้ครั้งที่ ๒ ยักษ์ชื่อว่าสิวกะไม่ปรากฏร่าง ได้แต่ส่งเสียงให้ได้ยินว่า

ช้าง ๑ แสน ม้า ๑ แสน รถเทียมด้วยม้าอัศดร ๑ แสน หญิงสาวผู้ประดับด้วยต่างหูแก้วมณี ๑ แสนก็ยังไม่ถึงเศษเสี้ยวที่ ๑๖ แห่งการย่างเท้าไปก้าวหนึ่งของท่านก้าวไปเถิด ท่านคฤหบดี ก้าวไปเถิด ท่านคฤหบดี การก้าวไปของท่านจะดีกว่าการถอยหลังไม่ดีเลย

ทันใดนั้นเอง ความมืดได้หายไป แสงสว่างกลับปรากฏขึ้นแก่ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดี ความกลัว ความหวาดเสียว และความขนพองสยองเกล้าก็ระงับไป

{๘๒๙} ในครั้งที่ ๓ แสงสว่างก็ได้หายไป ความมืดก็ปรากฏขึ้นแก่ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดี ความกลัว ความหวาดเสียว และความขนพองสยองเกล้าก็เกิดขึ้น ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีจึงต้องการที่จะกลับเสียจากที่นั้นอีกแม้ครั้งที่ ๓ ยักษ์ชื่อว่าสิวกะไม่ปรากฏร่าง ได้แต่ส่งเสียงให้ได้ยินว่า

ช้าง ๑ แสน ม้า ๑ แสน รถเทียมด้วยม้าอัศดร ๑ แสน หญิงสาวผู้ประดับด้วยต่างหูแก้วมณี ๑ แสนก็ยังไม่ถึงเศษเสี้ยวที่ ๑๖ แห่งการย่างเท้าไปก้าวหนึ่งของท่านก้าวไปเถิด ท่านคฤหบดี ก้าวไปเถิด ท่านคฤหบดี การก้าวไปของท่านจะดีกว่า การถอยหลังไม่ดีเลย

ทันใดนั้นเอง ความมืดได้หายไป แสงสว่างกลับปรากฏขึ้นแก่ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดี ความกลัว ความหวาดเสียว และความขนพองสยองเกล้าก็ระงับไป{๘๓๐} ต่อจากนั้น ท่านอนาบิณฑิกคฤหบดีเดินเข้าไปถึงสีตวัน

ก็ขณะนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จลุกขึ้นในเวลาเช้าตรู่แห่งราตรีแล้วเสด็จจงกรมอยู่ในที่แจ้ง พระองค์ได้ทอดพระเนตรเห็นท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีมาแต่ไกล จึงเสด็จลงจากที่จงกรม ประทับนั่งบนอาสนะที่เขาปูลาดไว้ ครั้นแล้วได้ตรัสเรียกท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีว่า “มานี่เถิด ท่านสุทัตตะ”

ครั้งนั้นแล ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีคิดว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทักเราโดยชื่อ” จึงหมอบลงแทบพระบาทของพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยเศียรเกล้า ในที่นั้นเอง แล้วกราบทูลว่า “ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์ประทับอยู่เป็นสุขสบายดีหรือ พระพุทธเจ้าข้า”{๘๓๑} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

พราหมณ์ผู้ดับกิเลสได้แล้ว ไม่ติดอยู่ในกามทั้งหลาย ปราศจากอุปกิเลส เป็นผู้เย็นแล้ว ย่อมอยู่เป็นสุขทุกเวลา

ผู้ที่ตัดตัณหาได้ทั้งหมดแล้ว กำจัดความกระวนกระวาย ในใจเสียได้ เป็นผู้สงบ บรรลุถึงความสงบทางใจย่อมอยู่เป็นสุข

๙. ปฐมสุกกาสูตร

ว่าด้วยยักษ์สรรเสริญสุกกาภิกษุณี

{๘๓๒} [๒๔๓] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ก็สมัยนั้นแล ภิกษุณีชื่อว่าสุกกามีบริษัทหมู่ใหญ่ห้อมล้อมแสดงธรรมอยู่

{๘๓๓} ครั้งนั้นแล ยักษ์ผู้เลื่อมใสอย่างยิ่งในสุกกาภิกษุณี เข้าไปหาจากถนนนี้ ไปยังถนนโน้น จากตรอกนี้ไปยังตรอกโน้น ในพระนครราชคฤห์ ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในเวลานั้นว่า