พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · ภิกขุนีสังยุต
๗. อุปจาลาสูตร เล่ม ๑๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๔๑–๕๔๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในภิกขุนีสังยุตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ภิกขุนีสังยุต อุปจาลาสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๕ หน้า ๒๒๖–๒๒๗
๗. อุปจาลาสูตร
ว่าด้วยมารรังควานอุปจาลาภิกษุณี
{๕๔๑} [๑๖๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
ครั้งนั้นแลเป็นเวลาเช้า อุปจาลาภิกษุณีครองอันตรวาสกแล้วถือบาตรจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังพระนครสาวัตถี เที่ยวบิณฑบาตในพระนครสาวัตถี กลับจากบิณฑบาตภายหลังฉันภัตตาหารแล้ว เข้าไปยังป่าอันธวันเพื่อพักผ่อนกลางวัน ครั้นถีงป่าอันธวันแล้วได้นั่งพักกลางวันที่โคนไม้ต้นหนึ่ง{๕๔๒} ลำดับนั้น มารผู้มีใจบาปต้องการจะให้อุปจาลาภิกษุณีเกิดความกลัว ความหวาดเสียว ความขนพองสยองเกล้า และต้องการจะให้ออกจากสมาธิ จึงเข้าไปหาอุปจาลาภิกษุณีถึงที่นั่งพัก ครั้นแล้วได้กล่าวกะอุปจาลาภิกษุณีว่า “ดูก่อนภิกษุณี ท่านอยากจะเกิดที่ไหนเล่า”อุปจาลาภิกษุณีตอบว่า “ดูก่อนท่านผู้มีอายุ เราไม่อยากเกิดในที่ไหน ๆ”
{๕๔๓} มารผู้มีบาปกล่าวว่า
ท่านจงตั้งจิตไว้ในพวกเทพชั้นดาวดึงส์ ชั้นยามา ชั้นดุสิต ชั้นนิมมานรดี และชั้นปรนิมมิตวสวัสดีเถิด ท่านจักได้เสวยความยินดี
{๕๔๔} อุปจาลาภิกษุณีกล่าวว่า
พวกเทพชั้นดาวดึงส์ ชั้นยามา ชั้นดุสิต ชั้นนิมมานรดีและชั้นปรนิมมิตวสวัสดี ยังผูกพันด้วยเครื่องผูกคือกาม จำต้องกลับมาสู่อำนาจมารอีก
โลกทั้งปวงเร่าร้อน โลกทั้งปวงคุเป็นควัน โลกทั้งปวงลุกโพลง โลกทั้งปวงสั่นสะเทือน
ใจของเรายินดีแน่วแน่ในพระนิพพานซึ่งไม่สั่นสะเทือน ไม่หวั่นไหว ที่ปุถุชนเสพไม่ได้ มิใช่คติของมาร
ลำดับนั้น มารผู้มีใจบาปรู้ว่า “อุปจาลาภิกษุณีรู้จักเรา” จึงเป็นทุกข์ เสียใจ ได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง
๘. สีสุปจาลาสูตร
ว่าด้วยมารรังควานสีสุปจาลาภิกษุณี
{๕๔๕} [๑๖๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
ครั้งนั้นแลเป็นเวลาเช้า สีสุปจาลาภิกษุณีครองอันตรวาสกแล้วถือบาตรจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังพระนครสาวัตถี เที่ยวบิณฑบาตในพระนครสาวัตถี กลับจากบิณฑบาตภายหลังฉันภัตตาหารแล้ว เข้าไปยังป่าอันธวันเพื่อพักผ่อนกลางวัน ครั้นถึงป่าอันธวันแล้วได้นั้งพักกลางวันที่โคนไม้ต้นหนึ่ง{๕๔๖} ลำดับนั้น มารผู้มีใจบาปเข้าไปหาสีสุปจาลาภิกษุณีถึงที่นั่งพัก ครั้นแล้ว ได้กล่าวกะสีสุปจาลาภิกษุณีว่า “ดูก่อนภิกษุณี ท่านชอบใจลัทธิของใครเล่า”สีสุปจาลาภิกษุณีตอบว่า “ดูก่อนท่านผู้มีอายุ เราไม่ชอบใจลัทธิของใครเลย”
{๕๔๗} มารผู้มีใจบาปกล่าวว่า
ท่านยอมเป็นคนศีรษะโล้น มองดูเหมือนสมณะ เพราะเจาะจงใครหนอ แต่ท่านไม่ชอบใจลัทธิของใครเลย นี่มันอะไรกัน ท่านจึงมาหลงเดินทางผิดอยู่{๕๔๘} สีสุปจาลาภิกษุณีกล่าวว่า
พวกเจ้าลัทธิภายนอกพระศาสนานี้ ย่อมจมดิ่งอยู่ในทิฏฐิทั้งหลาย เราไม่ชอบใจธรรมของพวกเขา พวกเขาไม่ใช่คนที่ฉลาดในธรรม
จบ ๗. อุปจาลาสูตร