arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · ภิกขุนีสังยุต

๗. อุปจาลาสูตร เล่ม ๑๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๔๑–๕๔๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในภิกขุนีสังยุตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ภิกขุนีสังยุต อุปจาลาสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๒๕ หน้า ๑๐๑–๑๐๓

หน้า ๑๐๑

๗. อุปจาลาสูตร

ว่าด้วยมารรบกวนอุปจาลาภิกษุณี

[๕๔๑] สาวัตถีนิทาน.

ครั้งนั้น เวลาเช้า อุปจาลาภิกษุณีนุ่งห่มแล้ว ถือบาตรและจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังกรุงสาวัตถี เที่ยงบิณฑบาตไปในกรุงสาวัตถุแล้ว เวลาปัจฉาภัตกลับจากบิณฑบาตแล้วเข้าไปยังป่าอันธวันเพื่อพักกลางวัน ครั้นถึงป่าอันธวันแล้ว จึงนั่งพักกลางวันอยู่ที่โคนไม้ต้นหนึ่ง.

[๕๔๒] ลำดับนั้น มารผู้มีบาปใคร่จะให้อุปจาลาภิกษุณีบังเกิดความกลัว ความหวาดเสียว ขนพองสยองเกล้า และใคร่จะให้เคลื่อนจากสมาธิจึงเข้าไปหาอุปจาลาภิกษุณีถึงที่นั่งพัก ครั้นแล้วได้กล่าวกะอุปจาลาภิกษุณีว่าดูก่อนภิกษุณี อย่างไรหนอท่านจึงอยากจะเกิด.

อุปจาลาภิกษุณีตอบว่า ดูก่อนท่านผู้มีอายุ เราไม่อยากเกิดในที่ไหน ๆเลย.

[๕๔๓] มารผู้มีบาปกล่าวว่า.

ท่านจงตั้งจิตไว้ในพวกเทพชั้นดาว

ดึงส์ ชั้นยามา ชั้นดุสิต ชั้นนิมมานรดี

และชั้นวสวัตตีเถิด ท่านจักได้เสวยความ

ยินดี.

[๕๔๔] อุปจาลาภิกษุณีกล่าวว่า

พวกเทพชั้นดาวดึงส์ ชั้นยามา

ชั้นดุสิต ชั้นนิมมานรดี และชั้นวสวัตตี

หน้า ๑๐๒

ยังผูกพันอยู่ด้วยเครื่องผูกคือกาม จำต้อง

กลับมาสู่อำนาจมารอีก โลกทั้งหมด

เร่าร้อน โลกทั้งหมดคุเป็นควัน โลก

ทั้งหมดลุกโพลง โลกทั้งหมดสั่นสะเทือน.

ใจของเรายินดีแน่วในพระนิพพาน

อันไม่สั่นสะเทือน อันไม่หวั่นไหว ที่

ปุถุชนเสพไม่ได้ มิใช่คติของมาร.

ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์ เสียใจว่า อุปจาลาภิกษุณีรู้จักเราดังนี้ จึงได้อันตรธานไปในที่นั้นเอง.

อรรถกถาอุปจาลาสูตร

ในอุปจาลาสูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :-

บทว่า เอนฺติ มารวสํ ปุน ความว่า มาสู่อำนาจ มรณมารกิเลสมาร และเทวบุตรมาร. บทว่า ปธูปิโต ได้แก่ ให้เดือดร้อน. บทว่าอคติ ยตฺถ มารสฺส ความว่า ในพระนิพพานใด ท่านผู้เป็นมารไปไม่ได้.

บทว่า ตตฺถ ได้แก่ ในพระนิพพานนั้น.

จบอรรถกถาอุปจาลาสูตรที่ ๗

หน้า ๑๐๓

๘. สีสุปจาลาสูตร

ว่าด้วยมารรบกวนสีสุปจาลาภิกษุ

[๕๔๕] สาวัตถีนิทาน.

ครั้งนั้น เวลาเช้า สีสุปจาลาภิกษุณีนุ่งห่มแล้ว ถือบาตรและจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังกรุงสาวัตถี เที่ยวบิณฑบาตไปในกรุงสาวัตถีแล้ว เวลาปัจฉาภัต กลับจากบิณฑบาตแล้วเข้าไปยังป่าอันธวันเพื่อพักกลางวัน ครั้นถึงป่าอันธวัน จึงนั่งพักกลางวันที่โคนไม้ต้นหนึ่ง.

[๕๔๖] ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเข้าไปหาสีสุปจาลาภิกษุณีถึงที่นั่งพักครั้นแล้วได้กล่าวกะสีสุปจาลาภิกษุณีว่า ดูก่อนภิกษุณี ท่านชอบใจทิฐิของใครหนอ.

สีสุปจาลาภิกษุณีตอบว่า ดูก่อนท่านผู้มีอายุ เราไม่ชอบใจทิฐิของใครเลย.

[๕๔๗] มารผู้มีบาปกล่าวว่า

ท่านจงใจเป็นคนโล้น ปรากฏ

ตัวเหมือนสมณะ แต่ไฉนท่านไม่ชอบใจ

ทิฐิ ท่านประพฤติเรื่องนี้ เพราะความ

งมงายหรือ.

[๕๔๘] สีสุปจาลาภิกษุณีกล่าวว่า

คนเจ้าทิฐิ ภายนอกพระศาสนา

นี้ ย่อมจมอยู่ในทิฐิทั้งหลาย เราไม่

ชอบใจธรรมของพวกเขา พวกเขาเป็น

จบ ๗. อุปจาลาสูตร