๑. อาฬวิกาสูตร เล่ม ๑๕

๕. ภิกขุนีสังยุต

๑. อาฬวิกาสูตร

ว่าด้วยมารรังควานอาฬวิกาภิกษุณี

{๕๒๒} [๑๖๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแลเป็นเวลาเช้า ภิกษุณีชื่ออาฬวิกาครองอันตรวาสกแล้วถือบาตรจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังพระนครสาวัตถี เที่ยวบิณฑบาตในพระนครสาวัตถี กลับจากบิณฑบาตภายหลังฉันภัตตาหารแล้ว ต้องการความสงบเงียบจึงเข้าไปในป่าอันธวันลำดับนั้น มารผู้มีใจบาปต้องการจะให้อาฬวิกาภิกษุณีเกิดความกลัว ความหวาดเสียว ความขนพองสยองเกล้า และต้องการจะให้ออกจากความวิเวกจึงเข้าไปหาอาฬวิกาภิกษุณีถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะอาฬวิกาภิกษุณีด้วยคาถาว่า

ทางออกไปจากทุกข์ในโลก ไม่มีหรอก ท่านจักทำอะไรด้วยความวิเวกได้ จงเสพความยินดีในกามเถิด อย่าได้มีความเดือดร้อนใจในภายหลังเลย

{๕๒๔} ลำดับนั้น อาฬวิกาภิกษุณีได้มีความดำริว่า “ท่านผู้นี้เป็นใครกันหนอจะเป็นมนุษย์หรืออมนุษย์ มากล่าวคาถาอยู่” ทันใดนั้น อาฬวิกาภิกษุณีได้ฉุกคิดขึ้นว่า “นี้คือมารผู้มีใจบาป ต้องการจะให้เราเกิดความกลัว ความหวาดเสียว ความขนพองสยองเกล้า และต้องการจะให้เราเคลื่อนจากความวิเวก จึงกล่าวคาถา” ครั้นอาฬวิกาภิกษุณีทราบว่านี้คือมารผู้มีใจบาป จึงได้กล่าวกะมารผู้มีใจบาปนั้นด้วยคาถาว่า

ทางออกจากทุกข์ในโลกนี้มีอยู่ เราสัมผัสดีแล้วด้วยปัญญา ดูก่อนมารผู้มีใจบาปผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของบุคคลผู้ประมาทแล้ว ท่านไม่รู้จักทางนั้นดอก

กามทั้งหลายมีอุปมาดังหอกและหลาว เป็นฝีร้ายแห่งขันธ์ทั้งหลาย บัดนี้เราไม่ไยดีถึงความยินดีในกามที่ท่านกล่าวถึงนั้น

ลำดับนั้น มารผู้มีใจบาปรู้ว่า “อาฬวิกาภิกษุณีรู้จักเรา” จึงเป็นทุกข์ เสียใจ ได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง

๒. โสมาสูตร

ว่าด้วยมารรังควานโสมาภิกษุณี

{๕๒๕} [๑๖๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ครั้งนั้นแลเป็นเวลาเช้า โสมาภิกษุณีครองอันตรวาสกแล้วถือบาตรจีวร เข้าไปบิณฑบาตยังพระนครสาวัตถี เที่ยวบิณฑบาตในพระนครสาวัตถี กลับจากบิณฑบาตภายหลังฉันภัตตาหารแล้ว เข้าไปยังป่าอันธวันเพื่อพักผ่อนกลางวัน ครั้นถึงป่าอันธวันแล้วได้นั่งพักกลางวันที่โคนไม้ต้นหนึ่ง{๕๒๖} ลำดับนั้น มารผู้มีใจบาปต้องการจะให้โสมาภิกษุณีเกิดความกลัว ความหวาดเสียว ความขนพองสยองเกล้า และต้องการจะให้ออกจากสมาธิจึงเข้าไปหาโสมาภิกษุณีถึงที่นั่งพัก ครั้นแล้วได้กล่าวกะโสมาภิกษุณีด้วยคาถาว่า

ฐานะคือพระอรหัตซึ่งพวกฤๅษีจะพึงบรรลุถึงได้ คนอื่น ๆ ให้สำเร็จได้ยาก อันสตรีผู้มีปัญญาเพียง ๒ นิ้ว ไม่อาจจะบรรลุได้หรอก