๑. อาฬวิกาสูตร เล่ม ๑๕

เอวมฺเม สุตํ:- เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข อาฬวิกา ภิกฺขุนี ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ; สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตา เยน อนฺธวนํ, เตนุปสงฺกมิ วิเวกตฺถิกินี. (๑) อถ โข มาโร ปาปิมา อาฬวิกาย ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม วิเวกมฺหา จาเวตุกาโม เยน อาฬวิกา ภิกฺขุนี เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา อาฬวิกํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ

“นตฺถิ นิสฺสรณํ โลเก กึ วิเวเกน กาหสิ

ภุญฺชสฺสุ กามรติโย มาหุ ปจฺฉานุตาปินี”ติ.

อถ โข อาฬวิกาย ภิกฺขุนิยา เอตทโหสิ “โก นุ โข อยํ, (๒) มนุสฺโส วา อมนุสฺโส วา คาถํ ภาสตี”ติ. อถ โข อาฬวิกาย ภิกฺขุนิยา เอตทโหสิ “มาโร โข อยํ ปาปิมา มม ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม วิเวกมฺหา จาเวตุกาโม คาถํ ภาสตี”ติ. อถ โข อาฬวิกา ภิกฺขุนี มาโร อยํ ปาปิมา อิติ วิทิตฺวา มารํ ปาปิมนฺตํ คาถาหิ ปจฺจภาสิ

“อตฺถิ นิสฺสรณํ โลเก ปญฺญาย เม สุผุสฺสิตํ๓๐๐

ปมตฺตพนฺธุ ปาปิม น ตฺวํ ชานาสิ ตํ ปทํ.

สตฺติสูลูปมา กามา ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฐนา (๓)

ยํ ตฺวํ กามรตึ พฺรูสิ อรติ มยฺห สา อหู”ติ.

อถ โข มาโร ปาปิมา “ชานาติ มํ อาฬวิกา ภิกฺขุนี”ติ ทุกฺขี ทุมฺมโน ตตฺเถวนฺตรธายีติ.

ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี ครั้นเวลาเช้า อาฬวิกาภิกษุณีครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวร เข้าไปบิณฑบาตยังกรุงสาวัตถี กลับจากบิณฑบาต ภายหลังจากฉันภัตตาหารเสร็จแล้ว ต้องการวิเวก(ความสงัด) จึงเข้าไปในป่าอันธวันลำดับนั้น มารผู้มีบาปประสงค์จะให้อาฬวิกาภิกษุณีเกิดความกลัว ความหวาดสะดุ้ง ความขนพอง สยองเกล้า และประสงค์จะให้เคลื่อนจากวิเวก จึงเข้าไปหาอาฬวิกาภิกษุณีถึงที่อยู่ ได้กล่าวกับอาฬวิกาภิกษุณีด้วยคาถาว่า

ในโลกไม่มีเครื่องสลัดออก(จากทุกข์)

ท่านจักทำอะไรด้วยวิเวกเล่า

ท่านจงเสพความยินดีในกามเถิด

อย่าได้มีความเสียใจในภายหลังเลย

ลำดับนั้น อาฬวิกาภิกษุณีได้มีความคิดดังนี้ว่า “นี่ใครหนอมากล่าวคาถา จะเป็นมนุษย์หรืออมนุษย์กันแน่” อาฬวิกาภิกษุณีได้มีความคิดดังนี้อีกว่า “นี่คือมาร ผู้มีบาป ประสงค์จะให้เราเกิดความกลัว ความหวาดสะดุ้ง ความขนพองสยองเกล้า และประสงค์จะให้เคลื่อนจากวิเวก จึงกล่าวคาถา” อาฬวิกาภิกษุณีทราบว่า “นี่คือ มารผู้มีบาป” จึงได้กล่าวกับมารผู้มีบาปด้วยคาถาว่าในโลกนี้มีเครื่องสลัดออก(จากทุกข์)

เราสัมผัสดีแล้วด้วยปัญญา

มารผู้มีบาป ผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของผู้ประมาท

ท่านไม่รู้จักทางนั้น

กามทั้งหลายเปรียบด้วยหอกและหลาว

กองกามทั้งหลายนั้นประหนึ่งผีร้าย

ท่านกล่าวความยินดีในกามใด

ความไม่ยินดีนั้นได้มีแล้วแก่เรา

ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์เสียใจว่า “อาฬวิกาภิกษุณีรู้จักเรา” จึงหายตัว ไป ณ ที่นั้นเอง

อาฬวิกาสูตรที่ ๑ จบ