๔. วิชยาสูตร เล่ม ๑๕

สาวตฺถินิทานํ. อถ โข วิชยา ภิกฺขุนี ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ฯเปฯ อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล ทิวาวิหารํ นิสีทิ. อถ โข มาโร ปาปิมา วิชยาย ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม เยน วิชยา ภิกฺขุนี, เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา วิชยํ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ

“ทหรา ตฺวํ รูปวตี อหญฺจ ทหโร สุสุ

ปญฺจงฺคิเกน ตุริเยน เอหยฺเยภิรมามฺหเส”ติ. (๑)

อถ โข วิชยาย ภิกฺขุนิยา เอตทโหสิ “โก นุ โข อยํ, มนุสฺโส วา อมนุสฺโส วา คาถํ ภาสตี”ติ. อถ โข วิชยาย ภิกฺขุนิยา เอตทโหสิ “มาโร โข อยํ ปาปิมา ฯเปฯ คาถํ ภาสตี”ติ. อถ โข วิชยา ภิกฺขุนี มาโร อยํ ปาปิมา อิติ วิทิตฺวา มารํ ปาปิมนฺตํ คาถาหิ ปจฺจภาสิ:-

รูปา สทฺทา คนฺธา รสา โผฏฺฐพฺพา จ มโนรมา

นิยฺยาตยามิ ตุเยฺหว มาร นาหํ เตนตฺถิกา.

อิมินา ปูติกาเยน ภินฺทเนน ปภงฺคุนา

อฏฺฏิยามิ หรายามิ กามตณฺหา สมูหตา.

เย จ รูปูปคา สตฺตา เย จ อรูปฏฺฐายิโน (๒)

ยา จ สนฺตา สมาปตฺติ สพฺพตฺถ วิหโต ตโม.ติ.

อถ โข มาโร ปาปิมา “ชานาติ มํ วิชยา ภิกฺขุนี”ติ ทุกฺขี ทุมฺมโน ตตฺเถวนฺตรธายีติ

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

ครั้นเวลาเช้า วิชยาภิกษุณีครองอันตรวาสก ฯลฯ จึงนั่งพักกลางวันที่โคนต้นไม้แห่งหนึ่ง

ลำดับนั้น มารผู้มีบาปประสงค์จะให้วิชยาภิกษุณีเกิดความกลัว ความ หวาดสะดุ้ง ความขนพองสยองเกล้า และประสงค์จะให้เคลื่อนจากสมาธิ จึงเข้าไป หาวิชยาภิกษุณีถึงที่นั่งพักแล้ว ได้กล่าวกับวิชยาภิกษุณีด้วยคาถาว่าเธอยังสาวมีรูปงาม และฉันเองก็ยังหนุ่มแน่น

มาเถิดน้องนาง เรามาร่วมบรรเลงดนตรีเครื่องห้า

ให้สำเริงสำราญกันเถิด

ลำดับนั้น วิชยาภิกษุณีได้มีความคิดดังนี้ว่า “นี่ใครหนอมากล่าวคาถา จะเป็น มนุษย์หรืออมนุษย์กันแน่” ทันใดนั้น วิชยาภิกษุณีได้มีความคิดดังนี้อีกว่า “นี่คือมาร ผู้มีบาป ประสงค์จะให้เราเกิดความกลัว ความหวาดสะดุ้ง ความขนพองสยองเกล้า และประสงค์จะให้เคลื่อนจากสมาธิ จึงกล่าวคาถา”ครั้งนั้นแล วิชยาภิกษุณีทราบว่า “นี่คือมารผู้มีบาป” จึงได้กล่าวกับมาร ผู้มีบาปด้วยคาถาว่า

มาร รูป เสียง กลิ่น รส

และโผฏฐัพพะซึ่งเป็นที่รื่นรมย์ใจ

เราขอมอบให้ท่านผู้เดียว เราไม่ต้องการสิ่งนั้น

เราอึดอัดระอาด้วยกายเน่านี้

ที่มีแต่จะแตกทำลายเปื่อยพังไป

กามตัณหาเราถอนได้แล้ว

ความมืดในสัตว์ทั้งหลายที่อยู่ในรูปภพ

ที่ดำรงอยู่ในอรูปภพและในสมาบัติอันสงบทั้งปวง

เราก็กำจัดได้หมดแล้ว

ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์เสียใจว่า “วิชยาภิกษุณีรู้จักเรา” จึงหายตัวไป ณ ที่นั้นเอง

วิชยาสูตรที่ ๔ จบ