พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มารสังยุต · ปฐมวรรค
๗. สุปปติสูตร เล่ม ๑๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๓๔–๔๓๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในปฐมวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค มารสังยุต ปฐมวรรค สุปปติสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๕ หน้า ๑๘๔–๑๘๕
ถึงแม้ท้องฟ้าจะแตก แผ่นดินจะไหว เหล่าสัตว์ทั้งปวง จะสะดุ้งกลัว ถึงหากจะจ่อหอกหลาวไว้ที่อกก็ตาม พระพุทธเจ้าทั้งหลายย่อมไม่ทรงทำการป้องกันในพระวรกาย
ครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปรู้ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้จักเรา พระสุคตทรงรู้จักเรา” จึงเป็นทุกข์ เสียใจ ได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง
๗. สุปปติสูตร
ว่าด้วยการสำเร็จสีหไสยาของพระพุทธเจ้า
{๔๓๔} [๑๔๓] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวันอันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจงกรมอยู่ในที่กลางแจ้งเกือบตลอดราตรี ในเวลาใกล้รุ่งแห่งราตรี ทรงล้างพระบาทแล้วเสด็จเข้าพระวิหารทรงสำเร็จสีหไสยาโดยพระปรัศว์เบื้องขวา ทรงเหลื่อมพระบาทด้วยพระบาท ทรงมีพระสติสัมปชัญญะ ทรงทำสัญญาในอันจะเสด็จลุกขึ้นไว้ในพระทัย{๔๓๕} ขณะนั้นแล มารผู้มีใจบาปได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถาว่า
ท่านหลับหรือ ทำไมท่านยังหลับอยู่เล่า ท่านหลับเป็นตายเทียวหรือนี่ ท่านหลับโดยสำคัญว่าได้เรือนว่างกระนั้นหรือ เมื่อดวงอาทิตย์ขึ้นโด่งแล้ว ท่านยังจะหลับอยู่กระนั้นหรือ
{๔๓๖} ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบว่า “นี่คือมารผู้มีใจบาป” จึงได้ตรัสกะมารผู้มีใจบาปด้วยพระคาถาว่า
พระพุทธเจ้าผู้ไม่มีตัณหาที่มีเครือข่ายซ่านไปในอารมณ์ต่าง ๆ เพื่อจะนำไปในภพไหน ๆ ผู้ตื่นแล้วเพราะอุปธิทั้งปวง หมดสิ้นไป จะหลับบ้าง มันเรื่องอะไรของท่านในการหลับนี้เล่า มารเอ๋ยครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปรู้ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้จักเรา พระสุคตทรงรู้จักเรา” จึงเป็นทุกข์ เสียใจ ได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง
๘. นันทนสูตร
ว่าด้วยเหตุแห่งความเพลิดเพลินและความเศร้าโศก
{๔๓๗} [๑๔๔] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอาราม ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี {๔๓๘} ครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า
คนมีโคย่อมเพลิดเพลินเพราะโคทั้งหลาย เหมือนคนที่มีบุตรย่อมเพลิดเพลินเพราะบุตรทั้งหลาย นรชนย่อมมีความเพลิดเพลินเพราะอุปธิทั้งหลาย แต่คนที่ไร้อุปธิกิเลสหาเพลิดเพลินไม่{๔๓๘} ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบว่า “นี่คือมารผู้มีใจบาป” จึงได้ตรัสกะมารผู้มีใจบาปด้วยพระคาถาว่า
- ๑อุปธิทั้งปวง ได้แก่ ขันธ์ กิเลส อภิสังขาร และกามคุณ (สํ.ส.อ. ๑๖๖)
- ๒ดูความหมายที่เชิงอรรถ ข้อ ๑๒ (นันทติสูตร เทวดาสังยุต) หน้า ๑๒ ในเล่มนี้
จบ ๗. สุปปติสูตร