๑๐. สมุททกสูตร เล่ม ๑๕

เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ฯเปฯ ภควา เอตทโวจ:-

ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว สมฺพหุลา อิสโย สีลวนฺโต กลฺยาณธมฺมา สมุทฺทตีเร ปณฺณกุฏีสุ สมฺมนฺติ. เตน โข ปน สมเยน ภิกฺขเว เทวาสุรสงฺคาโม สมุปพฺยูโฬฺห อโหสิ. อถ โข ภิกฺขเว เตสํ อิสีนํ สีลวนฺตานํ กลฺยาณธมฺมานํ เอตทโหสิ “ธมฺมิกา โข เทวา อธมฺมิกา อสุรา, สิยาปิ โน อสุรโต ภยํ. ยนฺนูน มยํ สมฺพรํ อสุรินฺทํ อุปสงฺกมิตฺวา อภยทกฺขิณํ ยาเจยฺยามา”ติ. อถ โข ภิกฺขเว เต อิสโย สีลวนฺโต กลฺยาณธมฺมา, เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมฺมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย, ปสาริตํ วา พาหํ สมฺมิญฺเชยฺย, เอวเมว สมุทฺทตีเร ปณฺณกุฏีสุ อนฺตรหิตา สมฺพรสฺส อสุรินฺทสฺส สมฺมุเข ปาตุรเหสุํ. อถ โข ภิกฺขเว เต อิสโย สีลวนฺโต กลฺยาณธมฺมา สมฺพรํ อสุรินฺทํ คาถาย อชฺฌภาสึสุ

“อิสโย สมฺพรํ ปตฺตา ยาจนฺติ อภยทกฺขิณํ

กามํกโร หิ เต ทาตุํ ภยสฺส อภยสฺส วา”ติ.

อิสีนํ อภยํ นตฺถิ ทุฏฺฐานํ สกฺกเสวินํ

อภยํ ยาจมานานํ ภยเมว ททามิ โวติ.

อภยํ ยาจมานานํ ภยเมว ททาสิ โน

ปฏิคฺคณฺหาม เต เอตํ อกฺขยํ โหตุ เต ภยํ.

ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ ลภเต (๑) ผลํ

กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ

ปวุตฺตํ ตาต เต พีชํ ผลํ ปจฺจนุโภสฺสสีติ.

อถ โข ภิกฺขเว เต อิสโย สีลวนฺโต กลฺยาณธมฺมา สมฺพรํ อสุรินฺทํ อภิสปิตฺวา, (๒) เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมฺมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย, ปสาริตํ วา พาหํ สมฺมิญฺเชยฺย, เอวเมว สมฺพรสฺส อสุรินฺทสฺส สมฺมุเข อนฺตรหิตา สมุทฺทตีเร ปณฺณกุฏีสุ ปาตุรเหสุํ. อถ โข ภิกฺขเว สมฺพโร อสุรินฺโท เตหิ อิสีหิ สีลวนฺเตหิ กลฺยาณธมฺเมหิ อภิสปิโต รตฺติยา สุทํ ติกฺขตฺตุํ อุพฺพิชฺชีติ. ปฐโม วคฺโค. ตสฺสุทฺทานํ

สุวีรํ สุสิมญฺเจว ธชคฺคํ เวปจิตฺติโน

สุภาสิตํ ชยญฺเจว กุลาวกํ นทุพฺภิยํ.

เวโรจนอสุรินฺโท อิสโย อรญฺญกญฺเจว

อิสโย จ สมุทฺทกาติ.

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี ณ ที่นั้น ฯลฯ

พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัส เรื่องนี้ว่า

“ภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ฤๅษีผู้มีศีล มีกัลยาณธรรมจำนวนมาก อาศัยอยู่ในกุฎีที่มุงด้วยใบไม้ใกล้ฝั่งสมุทร สมัยนั้น สงครามระหว่างพวกเทพกับ อสูรประชิดกัน ครั้งนั้น ฤๅษีผู้มีศีล มีกัลยาณธรรมเหล่านั้นได้มีความคิดดังนี้ว่า ‘พวกเทพดำรงอยู่ในธรรม พวกอสูรไม่ดำรงอยู่ในธรรม ภัยจากพวกอสูรพึงเกิด แก่พวกเรา ทางที่ดีพวกเราพึงเข้าไปหาท้าวสมพรจอมอสูรแล้วขออภัยท่านเถิด’ครั้งนั้น ฤๅษีผู้มีศีล มีกัลยาณธรรมเหล่านั้น ได้หายตัวจากกุฎีที่มุงด้วยใบไม้ ใกล้ฝั่งสมุทรไปปรากฏอยู่ตรงหน้าท้าวสมพรจอมอสูร เหมือนบุรุษผู้มีกำลังเหยียดแขน ออกหรือคู้แขนเข้า ฉะนั้น ครั้งนั้น ฤๅษีผู้มีศีล มีกัลยาณธรรมเหล่านั้น ได้กล่าว กับท้าวสมพรจอมอสูรด้วยคาถาว่าพวกฤๅษีมาขออภัยกับท่านท้าวสมพร

การให้ภัยหรือให้อภัย ท่านกระทำได้โดยแท้

ท้าวสมพรจอมอสูรได้กล่าวว่า

ไม่มีการให้อภัยแก่พวกฤๅษี

ผู้ชั่วช้า ผู้คบหาท้าวสักกะ

เราให้ภัยเท่านั้นแก่พวกท่านผู้ขออภัย

พวกฤๅษีกล่าวว่า

ท่านให้ภัยเท่านั้นแก่พวกเราผู้ขออภัย

พวกเราขอรับเอาแต่อภัยอย่างเดียว

ส่วนภัยจงเป็นของท่านเถิด

บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้ผลเช่นนั้น

คนทำดีย่อมได้ดี ทำชั่วย่อมได้ชั่ว

พ่อ ท่านหว่านพืชลงไปแล้ว ท่านจักต้องเสวยผลของมัน

ภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้น ฤๅษีผู้มีศีล มีกัลยาณธรรมเหล่านั้น ได้สาปแช่งท้าว สมพรจอมอสูรแล้วหายตัวไปต่อหน้าท้าวสมพรจอมอสูร ไปปรากฏอยู่ ณ กุฎีที่ มุงด้วยใบไม้ใกล้ฝั่งสมุทร เหมือนบุรุษผู้มีกำลังเหยียดแขนออกหรือคู้แขนเข้า ฉะนั้น ครั้งนั้น ท้าวสมพรจอมอสูรถูกฤๅษีผู้มีศีล มีกัลยาณธรรมสาปแช่งแล้ว ได้ยินว่า ในคืนนั้น ตกใจหวาดหวั่นถึงสามครั้ง

สมุททกสูตรที่ ๑๐ จบ

วรรคที่ ๑ จบ

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สุวีรสูตร ๒. สุสิมสูตร

๓. ธชัคคสูตร ๔. เวปจิตติสูตร

๕. สุภาสิตชยสูตร ๖. กุลาวกสูตร

๗. นทุพภิยสูตร ๘. เวโรจนอสุรินทสูตร

๙. อารัญญกสูตร ๑๐. สมุททกสูตร