๑๐. พันธนสูตร เล่ม ๑๕

เตน โข ปน สมเยน รญฺญา ปเสนทิโกสเลน มหาชนกาโย พนฺธาปิโต โหติ, อปฺเปกจฺเจ รชฺชูหิ อปฺเปกจฺเจ อนฺทูหิ (๑) อปฺเปกจฺเจ สงฺขลิกาหิ.

อถ โข สมฺพหุลา ภิกฺขู ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปวิสึสุ, สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา (๒) ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ; เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู ภควนฺตํ เอตทโวจุํ “อิธ ภนฺเต รญฺญา ปเสนทิโกสเลน มหาชนกาโย พนฺธาปิโต โหติ, (๓) อปฺเปกจฺเจ รชฺชูหิ อปฺเปกจฺเจ อนฺทูหิ อปฺเปกจฺเจ สงฺขลิกาหี”ติ.

อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมา คาถาโย อภาสิ “น ตํ ทฬฺหํ พนฺธนมาหุ ธีรา

ยทายสํ ทารุชํ ปพฺพชญฺจ

สารตฺตรตฺตา มณิกุณฺฑเลสุ

ปุตฺเตสุ ทาเรสุ จ ยา อเปกฺขา.

เอตํ ทฬฺหํ พนฺธนมาหุ ธีรา

โอหารินํ สิถิลํ ทุปฺปมุญฺจํ

เอตมฺปิ เฉตฺวาน ปริพฺพชนฺติ

อนเปกฺขิโน กามสุขํ ปหายา”ติ.

ปฐโม วคฺโค. ตสฺสุทฺทานํ

ทหโร ปุริโส ชรา ปิยํ อตฺตานรกฺขิโต

อปฺปกา อตุถกรณา มลฺลิกา ยญฺญพนฺธนนฺติ.

สมัยนั้น หมู่มหาชนถูกพระเจ้าปเสนทิโกศลให้จองจำไว้แล้ว บางพวก ถูกจองจำด้วยเชือก บางพวกถูกจองจำด้วยขื่อคา บางพวกถูกจองจำด้วยโซ่ตรวน ครั้นเวลาเช้า ภิกษุจำนวนมากครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวร เข้าไปบิณฑบาต ยังกรุงสาวัตถี กลับจากบิณฑบาต ภายหลังจากฉันภัตตาหารเสร็จแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่งอยู่ ณ ที่สมควร ได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ วันนี้หมู่มหาชนถูกพระเจ้าปเสนทิโกศลให้จองจำไว้แล้ว บางพวกถูกจองจำด้วยเชือก บางพวกถูกจองจำด้วยขื่อคา บางพวกถูกจองจำด้วยโซ่ตรวน”

ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงได้ตรัสคาถาเหล่านี้ ในเวลานั้นว่านักปราชญ์ทั้งหลายไม่ได้กล่าวถึงเครื่องจองจำ

ที่ทำด้วยเหล็ก ทำด้วยไม้และทำด้วยหญ้า

ว่าเป็นเครื่องจองจำที่มั่นคง

แต่กล่าวถึงความกำหนัดยินดีนักในเครื่องประดับแก้วมณี

และความอาลัยในบุตรและภรรยาทั้งหลาย

ว่าเป็นเครื่องจองจำที่มั่นคง

นักปราชญ์ทั้งหลายกล่าวถึงเครื่องจองจำ

ที่มีความกำหนัดยินดีนักในเครื่องประดับแก้วมณีเป็นต้นนั้น

ที่ต่ำ หย่อน แก้ได้ยาก ว่าเป็นเครื่องจองจำที่มั่นคง

ธีรชนตัดเครื่องจองจำแม้เช่นนั้นได้แล้วออกบวช

เป็นผู้ไม่มีความอาลัย ละกามสุขเสียได้

พันธนสูตรที่ ๑๐ จบ

วรรคที่ ๑ จบ

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ทหรสูตร ๒. ปุริสสูตร

๓. ชรามรณสูตร ๔. ปิยสูตร

๕. อัตตรักขิตสูตร ๖. อัปปกสูตร

๗. อัตถกรณสูตร ๘. มัลลิกาสูตร

๙. ยัญญสูตร ๑๐. พันธนสูตร