๗. นทุพภิยสูตร เล่ม ๑๕

๗. นทุพภิยสูตร

ว่าด้วยการไม่ประทุษร้าย

{๘๘๗} [๒๕๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพหลีกเร้นอยู่ในที่ลับ ได้เกิดความคิดขึ้นว่า ‘เราไม่ควรจะประทุษร้ายแม้แก่ผู้ที่เป็นข้าศึกต่อเรา’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ท้าวเวปจิตติผู้เป็นจอมอสูรได้ ทราบความคิดในใจของท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพด้วยใจของตนแล้ว ได้เข้าไปหาท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพถึงที่ประทับ{๘๘๘} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพได้ทอดพระเนตรเห็นท้าวเวปจิตติผู้เป็นจอมอสูรมาแต่ไกลทีเดียว จึงตรัสกะท้าวเวปจิตติผู้เป็นจอมอสูรว่า ‘หยุดเถอะ ท่านท้าวเวปจิตติ ท่านถูกจับแล้ว’

ท้าวเวปจิตติตรัสถามว่า ‘ดูก่อนท่านผู้นิรทุกข์ ท่านทิ้งความคิดเมื่อก่อนของท่านเสียแล้วหรือ’

ท้าวสักกะตรัสว่า ‘ท่านท้าวเวปจิตติ ขอให้ท่านจงสาบานเพื่อที่จะไม่ประทุษร้ายต่อเรา’

{๘๘๙} ท้าวเวปจิตติตรัสว่า

ท่านท้าวสุชัมบดี บาปของคนที่พูดเท็จ บาปของคนที่ว่าร้ายพระอริยเจ้า บาปของคนที่ประทุษร้ายเพื่อน และบาปของคนอกตัญญู จงลงโทษผู้ประทุษร้ายต่อท่านเถิด

๘. เวโรจนอสุรินทสูตร

ว่าด้วยจอมอสูรกับท้าวสักกะสำแดงคำสุภาษิต

{๘๙๐} [๒๕๔] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับพักผ่อนอยู่ที่พักกลางวันครั้งนั้นแล ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพกับท้าวเวโรจนะจอมอสูร เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ยืนพิงบานพระทวารองค์ละข้าง

{๘๙๑} ลำดับนั้นแล ท้าวเวโรจนะจอมอสูรได้ตรัสคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

เป็นชายควรพยายามรํ่าไปจนกว่าประโยชน์จะสำเร็จ ประโยชน์จะงดงามได้ด้วยความสำเร็จ นี้เป็นถ้อยคำของเวโรจนะ

{๘๙๒} ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพตรัสว่า

เป็นชายควรพยายามรํ่าไปจนกว่าประโยชน์จะสำเร็จ ประโยชน์ทั้งหลายจะงดงามได้ด้วยความสำเร็จ ประโยชน์อื่นที่ยิ่งกว่าขันติไม่มี

{๘๙๓} ท้าววิโรจนะจอมอสูรตรัสว่า

สรรพสัตว์ทั้งหลายย่อมมีหน้าที่ในสิ่งนั้นๆ ตามสมควร ส่วนการอยู่ร่วมกันของสรรพสัตว์ทั้งปวง เป็นเพียงการเกี่ยวข้องกันเท่านั้น ประโยชน์ทั้งหลายจะงดงามได้ด้วยความสำเร็จ นี้เป็นถ้อยคำของเวโรจนะ