๙. ตุทุพรหมสูตร เล่ม ๑๕

ในโลกนี้ ใครจะพึงมีปัญญากำหนดวัดพระขีณาสพผู้มีคุณอันใคร ๆ ประมาณไม่ได้ ข้าพเจ้าเห็นว่า ผู้นั้นเป็นผู้มีปัญญาต่ำ ยังเป็นปุถุชนอยู่ แต่อาจเอื้อมวัดพระขีณาสพผู้มีคุณอันใคร ๆ ประมาณมิได้

๙. ตุทุพรหมสูตร

ว่าด้วยตุทุปัจเจกพรหมเตือนโกกาลิกภิกษุ

{๕๙๖} [๑๘๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ก็สมัยนั้นแล โกกาลิกภิกษุอาพาธเป็นไข้หนัก ได้รับทุกขเวทนา ครั้งนั้นแล ตุทุปัจเจกพรหม เมื่อปฐมยามผ่านพ้นไปแล้ว มีรัศมีงามยิ่งนัก ยังพระเชตะวันทั้งสิ้นให้สว่างไสวไปทั่วแล้วเข้าไปหาโกกาลิกภิกษุ ได้ยืนอยู่ในเวหาสกล่าวกะโกกาลิกภิกษุว่า “ดูก่อนท่านโกกาลิกะ ท่านจงทำจิตให้เลื่อมใสในพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะเป็นผู้มีศีลเป็นที่รัก”โกกาลิกภิกษุถามว่า “ผู้มีอายุ ท่านเป็นใคร”

ตุทุปัจเจกพรหมตอบว่า “ข้าพเจ้าคือตุทุปัจเจกพรหม”

โกกาลิกภิกษุกล่าวว่า “ผู้มีอายุ พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงพยากรณ์ท่านไว้แล้วว่าเป็นพระอนาคามีมิใช่หรือ ไฉนเล่า ท่านจึงยังมาเที่ยวอยู่ในที่นี้ จงเห็นเถิดว่านี่เป็นความผิดของท่านเพียงไร”

{๕๙๗} ตุทุปัจเจกพรหมได้กล่าวว่า

ผรุสวาจาเปรียบเหมือนผึ่งที่เกิดอยู่ในปากคน เป็นเครื่องบั่นทอนตัวเองของคนพาลผู้กล่าวคำทุพภาษิต

ผู้ที่สรรเสริญคนที่ควรนินทา หรือนินทาคนที่ควรสรรเสริญ ย่อมก่อโทษเพราะปาก เขาย่อมไม่ได้รับความสุข เพราะโทษที่ก่อขึ้นนั้น

ความปราชัยถึงต้องเสียทรัพย์ในเวลาเล่นการพนันยังมีโทษเพียงเล็กน้อย ส่วนผู้ที่มีใจประทุษร้ายในท่านผู้ปฏิบัติดีนี้มีโทษมากกว่า

บุคคลที่กล่าววาจาชั่วและตั้งใจชั่วไว้ ชอบติเตียนพระอริยเจ้า ย่อมตกนรกตลอดกาลอายุประมาณ ๑๓๖,๐๐๐ นิรัพพุทะกับอีก ๕ อัพพุทะ

๑๐. ทุติยโกกาลิกสูตร

ว่าด้วยโกกาลิกภิกษุตกนรก

{๕๙๘} [๑๘๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ครั้งนั้นแล โกกาลิกภิกษุ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะเป็นผู้มีความปรารถนาชั่วช้า ตกอยู่ในอำนาจความปรารถนาชั่วช้า”