๙. ตุทุพรหมสูตร เล่ม ๑๕

สาวตฺถิยํ. เตน โข ปน สมเยน โกกาลิโก ภิกฺขุ อาพาธิโก โหติ ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน. อถ โข ตุทุปจฺเจกพฺรหฺมา (๑) อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺโณ เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยน โกกาลิโก ภิกฺขุ เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา เวหาสํ ฐิโต โกกาลิกํ ภิกฺขุํ เอตทโวจ “ปสาเทหิ โกกาลิก สารีปุตฺตโมคฺคลฺลาเนสุ จิตฺตํ, เปสลา สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานา”ติ. โกสิ ตฺวํ อาวุโสติ. อหํ ตุทุปจฺเจกพฺรหฺมาติ. นนุ (๒) ตฺวํ อาวุโส ภควตา อนาคามี พฺยากโต, อถ กิญฺจรหิ (๓) อิธาคโต, ปสฺส ยาวญฺจ เต อิทํ อปรทฺธนฺติ.

ปุริสสฺส หิ ชาตสฺส กุธารี (๔) ชายเต มุเข

ยาย ฉินฺทติ อตฺตานํ พาโล ทุพฺภาสิตํ ภณํ.

โย นินฺทิยํ ปสํสติ ตํ วา นินฺทติ โย ปสํสิโย

วิจินาติ มุเขน โส กลึ กลินา เตน สุขํ น วินฺทติ.

อปฺปมตฺตโก (๕) อยํ กลิ โย อกฺเขสุ ธนปราชโย

สพฺพสฺสาปิ สหาปิ อตฺตนา

อยเมว มหนฺตตโร กลิ

โย สุคเตสุ มนํ ปโทสเย.

สตํ สหสฺสาน นิรพฺพุทานํ

ฉตฺตึสติ ปญฺจ จ อพฺพุทานิ

ยมริเย (๖) ครหี นิรยํ อุเปติ

วาจํ มนญฺจ ปณิธาย ปาปกนฺติ.

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

สมัยนั้น โกกาลิกภิกษุอาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก ครั้นเมื่อราตรีผ่านไป ตุทุปัจเจกพรหมมีวรรณะงดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้สว่างทั่วพระเชตวัน เข้าไปหา โกกาลิกภิกษุจนถึงที่อยู่ ยืนอยู่กลางอากาศได้กล่าวกับโกกาลิกภิกษุดังนี้ว่า “ท่าน โกกาลิกะ ท่านจงทำจิตให้เลื่อมใสในท่านพระสารีบุตรและท่านพระโมคคัลลานะเถิด เพราะท่านพระสารีบุตรและท่านพระโมคคัลลานะ เป็นผู้มีศีลเป็นที่รัก”โกกาลิกภิกษุถามว่า “ผู้มีอายุ ท่านเป็นใคร”

ตุทุปัจเจกพรหมตอบว่า “เราเป็นตุทุปัจเจกพรหม”

โกกาลิกภิกษุกล่าวว่า “ผู้มีอายุ ท่านได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า เป็นอนาคามีแล้วมิใช่หรือ เมื่อเป็นเช่นนี้ ทำไมท่านจึงมาที่นี้อีก ท่านจงเห็นว่า ความผิดนี้ของท่านมีอยู่เถิด”ตุทุปัจเจกพรหมได้กล่าวว่า

ผรุสวาจา (คำหยาบ) เป็นเหมือนผึ่ง

เครื่องตัดตนของคนพาลผู้กล่าวคำชั่ว

ย่อมเกิดที่ปากของบุรุษ

ผู้ใดสรรเสริญคนที่ควรติเตียน

หรือติเตียนคนที่ควรสรรเสริญ

ผู้นั้นชื่อว่าสั่งสมความผิดไว้ด้วยปาก

ย่อมไม่ประสบความสุข เพราะความผิดนั้น

การปราชัยด้วยทรัพย์

ในการเล่นการพนันจนหมดตัวนี้

เป็นความผิดเพียงเล็กน้อย

แต่การที่บุคคลมีใจประทุษร้าย

ในบุคคลผู้ดำเนินไปดีแล้วนี้เท่านั้น

เป็นความผิดมากกว่า

บุคคลผู้ตั้งวาจาและใจอันชั่ว ติเตียนพระอริยะ

ย่อมเข้าถึงนรกสิ้น ๑๓๖,๐๐๐ นิรัพพุทกัป

กับอีก ๕ อัพพุทกัป

ตุทุพรหมสูตรที่ ๙ จบ