พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สักกสังยุต · ปฐมวรรค
๖. กุลาวกสูตร เล่ม ๑๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๘๔–๘๘๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในปฐมวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๖. กุลาวกสุตฺต
๖. กุลาวกสูตร
ว่าด้วยรังนก
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค สักกสังยุต ปฐมวรรค กุลาวกสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๑๕ หน้า ๒๖๙–๒๗๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๑๕ หน้า ๓๖๙–๓๗๐
สาวตฺถินิทานํ. ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว เทวาสุรสงฺคาโม สมุปพฺยูโฬฺห อโหสิ. ตสฺมึ โข ปน ภิกฺขเว สงฺคาเม อสุรา ชินึสุ, เทวา ปราชินึสุ. ปราชิตา จ โข ภิกฺขเว เทวา อปายํเสฺวว อุตฺตเรน มุขา, อภิยํเสฺวว เน อสุรา. อถ โข ภิกฺขเว สกฺโก เทวานมินฺโท มาตลึ สงฺคาหกํ คาถาย อชฺฌภาสิ “กุลาวกา มาตลิ สิมฺพลิสฺมึ
อีสามุเขน ปริวชฺชยสฺสุ
กามํ จชาม อสุเรสุ ปาณํ
มายิเม ทิชา วิกุลาวกา (๑) อเหสุนฺ”ติ.
“เอวํ ภทฺทนฺตวา”ติ โข ภิกฺขเว มาตลิ สงฺคาหโก สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส ปฏิสฺสุตฺวา สหสฺสยุตฺตํ อาชญฺญรถํ ปจฺจุทาวตฺเตสิ. อถ โข ภิกฺขเว อสุรานํ เอตทโหสิ “ปจฺจุทาวตฺโต โขทานิ สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส สหสฺสยุตฺโต อาชญฺญรโถ, ทุติยมฺปิ โข เทวา อสุเรหิ สงฺคาเมสฺสนฺตี”ติ. อสุรา (๒) ภีตา อสุรปุรเมว ปาวิสึสุ. อิติ โข ภิกฺขเว สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส ธมฺเมเนว ชโย อโหสีติ.
- ๑ก. วิกุลาวกา
- ๒ฉ.ม. อสุราติ น ทิสฺสติ
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
ภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว สงครามระหว่างเทพกับอสูรประชิดกัน สงครามครั้งนั้นพวกอสูรเป็นฝ่ายชนะ พวกเทพเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ พวกเทพผู้พ่ายแพ้ ต่างพากันหนีไปทางทิศเหนือ พวกอสูรได้ชวนกันไล่ติดตามพวกเทพเหล่านั้นไปทันทีครั้งนั้น ท้าวสักกะจอมเทพได้ตรัสกับมาตลีสังคาหกเทพบุตรด้วยคาถาว่า
มาตลี เธอจงหลีกเลี่ยงรังนกในป่างิ้ว
โดยบ่ายหน้ารถกลับ
ถึงเราจะต้องสละชีวิตให้พวกอสูรก็ตามที
ขออย่าให้นกเหล่านี้พลัดพรากจากรังเลย
ภิกษุทั้งหลาย มาตลีสังคาหกเทพบุตรรับพระดำรัสของท้าวสักกะจอมเทพว่า ‘ขอความเจริญจงมีแด่พระองค์’ แล้วให้รถซึ่งเทียมด้วยม้าอาชาไนย ๑,๐๐๐ ตัว หันกลับ
ครั้งนั้น พวกอสูรคิดว่า ‘บัดนี้ รถซึ่งเทียมด้วยม้าอาชาไนย ๑,๐๐๐ ตัว ของท้าวสักกะจอมเทพหันกลับมาแล้ว พวกเทพคงจักทำสงครามกับพวกอสูร เป็นครั้งที่ ๒ อีกแน่’ พวกอสูรต่างตกใจหนีกลับเข้าไปยังเมืองอสูร ชัยชนะครั้งนี้ เป็นชัยชนะเพราะธรรมอย่างแท้จริงของท้าวสักกะจอมเทพ ด้วยประการฉะนี้
กุลาวกสูตรที่ ๖ จบ
จบ ๖. กุลาวกสูตร