๓. อันธกวินทสูตร เล่ม ๑๕

๒). เทวทัตตสูตร

ว่าด้วยพรหมกล่าวตำหนิพระเทวทัต

{๖๐๙} [๑๘๓] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนี่งพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้พระนครราชคฤห์ หลังจากที่พระเทวทัตหลีกไปแล้วไม่นาน ครั้งนั้นแล เมื่อปฐมยามผ่านไปแล้ว ท้าวสหัมบดีพรหมมีรัศมีงามยิ่งนัก ยังภูเขาคิชฌกูฏให้สว่างไสวไปทั่วแล้ว {๖๑๐} เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าปรารภพระเทวทัตว่า

ผลกล้วยย่อมฆ่าต้นกล้วย ขุยไผ่ย่อมฆ่าต้นไผ่ ขุยอ้อย่อมฆ่าต้นอ้อ สักการะย่อมฆ่าคนชั่ว เหมือนลูกในท้องฆ่าแม่ม้าอัสดรฉะนั้น

๓. อันธกวินทสูตร

ว่าด้วยท้าวสหัมบดีพรหมเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า

{๖๑๑} [๑๘๔] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ อันธกวินทคามในแคว้นมคธ ก็สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่งอยู่ในที่แจ้งในราตรีอันมืดสนิท และฝนกำลังตกประปรายอยู่

ขณะนั้นแล เมื่อปฐมยามผ่านไปแล้ว ท้าวสหัมบดีพรหมมีรัศมีงาม ยิ่งนัก ยังอันธกวินทคามให้สว่างไสวไปทั่วแล้ว {๖๑๒} เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ภิกษุพึงเสพอาศัยที่นอนและที่นั่งอันสงัด พึงประพฤติเพื่อความหลุดพ้นจากสังโยชน์ ถ้าเธอไม่ได้รับความยินดีในที่นั้นไซร้ ก็พึงอยู่ในหมู่ภิกษุอย่างมีสติระวังตัวเมื่อเที่ยวไปบิณฑบาตจากตระกูลสู่ตระกูล พึงคุ้มครองอินทรีย์ มีปัญญารักษาตน มีสติ เสพอาศัยที่นอนและที่นั่งอันสงัด พึงเป็นผู้พ้นแล้วจากภัย น้อมไปในธรรมอันไม่มีภัยคือพระนิพพานในสถานที่ใดมีสิ่งที่น่ากลัว มีสัตว์เลื้อยคลาน มีสายฟ้าแลบแปลบปลาบ มีฝนตก ภิกษุอย่าขนพองสยองเกล้า นั่งในสถานที่นั้นในราตรีอันมืดสนิทก็ข้อนี้ข้าพระองค์ได้เห็นมาเอง มิได้กล่าวตามความรู้สึกนึกคิดว่าเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ ในพรหมจรรย์ หนึ่ง มีพระขีณาสพผู้ละความตายเป็นจำนวนพันพระเสขะมากกว่าห้าร้อยและพระเสขะอื่น ๆ เป็นสิบเป็นร้อยที่ถึงกระแสมรรคแล้วทั้งหมด ไม่ไปสู่กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน

แต่ข้าพระองค์ไม่อาจจะคำนวณตามใจตนได้ว่า หมู่สัตว์ที่มีส่วนแห่งบุญมีประมาณเท่านี้ เพราะกลัวจะเป็นมุสาวาท

๔. อรุณวตีสูตร

ว่าด้วยเรื่องเมืองอรุณวดี

{๖๑๓} [๑๘๕] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

{๖๑๔} “ดูก่อนภิกษุทั้งทลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว มีพระราชาพระนามว่าอรุณวาราชธานีของพระเจ้าอรุณวามีนามว่าอรุณวดี พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสิขีทรงเข้าไปอาศัยราชธานีอรุณวดีประทับอยู่แล้ว ก็พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสิขีได้มีคู่พระสาวกนามว่า พระอภิภูและพระสัมภวะ เป็นคู่พระสาวกชั้นดีเลิศ{๖๑๕} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสิขีตรัสเรียกอภิภูภิกษุมารับสั่งว่า “มากันเถอะ พราหมณ์พวกเราจักไปพรหมโลกสักชั้นหนึ่งจนกว่าจะถึงเวลาฉัน” อภิภูภิกษุทูลรับพระดำรัสแล้ว จึงลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสิขีและภิกษุอภิภูได้หายไปจากอรุณวดีราชธานี มาปรากฏตัวในพรหมโลกนั้น เหมือนคนที่แข็งแรงเหยียดแขนที่คู้ออกหรือคู้แขนที่เหยืยดเข้าฉะนั้นลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสิขี ตรัสกะอภิภูภิกษุว่า ‘ดูก่อนพราหมณ์ ธรรมีกถาจงแจ่มแจ้งแก่พรหม พรหมบริวาร และพรหมรับใช้ทั้งหลายเถิด’

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อภิภูภิกษุรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้วยังพรหม พรหมบริวาร และพรหมรับใช้ทั้งหลายให้