arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย พรหมสังยุต · ทุติยวรรค

๑. สนังกุมารสูตร เล่ม ๑๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๐๖–๖๐๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๕ ในทุติยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค พรหมสังยุต ทุติยวรรค สนังกุมารสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๕ หน้า ๒๕๙–๒๖๐

หน้า ๒๕๙

๒. ทุติยวรรค

๑. สนังกุมารสูตร

ว่าด้วยคำสุภาษิตของสนังกุมารพรหม

{๖๐๖} [๑๘๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่ฝั่งแม่นํ้าสัปปินี ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล เมื่อปฐมยามผ่านพ้นไปแล้ว สนังกุมารพรหมมีรัศมีงาม ยิ่งนัก ยังฝั่งแม่น้ำสัปปินีให้สว่างไสวไปทั่วแล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมผู้มีพระภาคเจ้า ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ {๖๐๗} กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

กษัตริย์เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ชนที่ถือโคตรตระกูลเป็นใหญ่ ท่านผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทวดาและมนุษย์

{๖๐๘} สนังกุมารพรหมกราบทูลคำคาถานี้ พระศาสดาทรงพอพระทัยแล้ว ครั้งนั้นแล สนังกุมารพรหมทราบว่าพระศาสดาทรงพอพระทัยตน จึงถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า ทำประทักษิณแล้วได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ คำว่า วิชชา หมายถึงญาณ คือความรู้แจ้ง ความรู้วิเศษ จำแนกเป็นวิชชา ๓ มีปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ญาณที่ทำให้ระลึกชาติได้ เป็นต้น และ วิชชา ๘ คือ วิปัสสนาญาณ ความรู้แจ้งวิปัสสนาหรือญาณทัสสนะ มโนมยิทธิญาณ ความรู้แจ้งด้วยฤทธิ์ทางใจ และอภิญญาอีก ๖ {ดู สามัญญผลสูตร ที.สี. (แปล) ๙/๒๓๔-๒๔๙/๑๑๑-๑๒๑} คำว่า จรณะ หมายถึงคุณธรรมเครื่องประพฤติปฏิบัติให้ลุถึงวิชชาหรือนิพพาน มี ๑๕ คือ(๑) สีลสัมปทา ความถึงพร้อมด้วยศีล (๒) อินทรียสังวร การสำรวมอินทรีย์ (๓) โภชเนมัตตัญตา ความรู้จักประมาณในการบริโภค (๔) ชาคริยานุโยค การหมั่นประกอบความเพียร สัทธรรม ๗ คือ (๑) มีศรัทธา (๒) มีหิริ (๓) มีโอตตัปปะ (๔) เป็นพหูสูต (๕) ปรารภความเพียร (๖) มีสติมั่นคง (๗) มีปัญญา รูปาวจรณาน ๔ (๑) ปฐมฌาน {๒) ทุติยฌาน (๓) ตติยฌาน (๔) จตุตถฌาน (สํ.ส.อ. ๒๐๘)
หน้า ๒๖๐

๒). เทวทัตตสูตร

ว่าด้วยพรหมกล่าวตำหนิพระเทวทัต

{๖๐๙} [๑๘๓] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนี่งพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้พระนครราชคฤห์ หลังจากที่พระเทวทัตหลีกไปแล้วไม่นาน ครั้งนั้นแล เมื่อปฐมยามผ่านไปแล้ว ท้าวสหัมบดีพรหมมีรัศมีงามยิ่งนัก ยังภูเขาคิชฌกูฏให้สว่างไสวไปทั่วแล้ว {๖๑๐} เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าปรารภพระเทวทัตว่า

ผลกล้วยย่อมฆ่าต้นกล้วย ขุยไผ่ย่อมฆ่าต้นไผ่ ขุยอ้อย่อมฆ่าต้นอ้อ สักการะย่อมฆ่าคนชั่ว เหมือนลูกในท้องฆ่าแม่ม้าอัสดรฉะนั้น

๓. อันธกวินทสูตร

ว่าด้วยท้าวสหัมบดีพรหมเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า

{๖๑๑} [๑๘๔] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ อันธกวินทคามในแคว้นมคธ ก็สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่งอยู่ในที่แจ้งในราตรีอันมืดสนิท และฝนกำลังตกประปรายอยู่

ขณะนั้นแล เมื่อปฐมยามผ่านไปแล้ว ท้าวสหัมบดีพรหมมีรัศมีงาม ยิ่งนัก ยังอันธกวินทคามให้สว่างไสวไปทั่วแล้ว {๖๑๒} เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

จบ ๑. สนังกุมารสูตร