arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มัคคสังยุต · เอสนาวรรค

ตัณหาสูตร ที่ ๒ เล่ม ๑๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๓๑–๓๓๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๘/๑๘ ในเอสนาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มัคคสังยุต เอสนาวรรค ตัณหาสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๑๐๙–๑๑๐

หน้า ๑๐๙

{๓๓๐} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละตัณหา ๓ อย่างนี้แล ...”

๑๑. ตสินาสูตร

ว่าด้วยตสินา ๓

{๓๓๑} [๑๗๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความอยาก ๓ อย่างนี้ ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๓๓๒} ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละความอยาก ๓ อย่างนี้แล อริยมรรคมีองค์ ๘ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก ... อันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด ... อันหยั่งลงสู่อมตะ ... อันน้อมไปสู่นิพพาน ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก ... อันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด ... อันหยั่งลงสู่อมตะ ... อันน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละความอยาก ๓ อย่างนี้แล”

จบ เอสนาวรรคที่ ๑๒

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. เอสนาสูตร ๒. วิธาสูตร

๓. อาสวสูตร ๔. ภวสูตร

๕. ทุกขตาสูตร ๖. ขีลสูตร

๗. มลสูตร ๘. นีฆสูตร

๙. เวทนาสูตร ๑๐. ตัณหาสูตร

๑๑. ตสินาสูตร

หน้า ๑๑๐

๑๓. โอฆวรรค

๑. โอฆสูตร

ว่าด้วยโอฆะ ๔

{๓๓๓} [๑๗๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โอฆะ มี ๔ อย่างนี้ ๔ อย่างคืออะไรบ้าง คือ(๑) กาโมฆะ โอฆะคือกาม

(๒) ภโวฆะ โอฆะคือภพ

(๓) ทิฏโฐฆะ โอฆะคือทิฏฐิ

(๔) อวิชโชฆะ โอฆะคืออวิชชา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โอฆะมี ๔ อย่างนี้แล

{๓๓๔} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละโอฆะ ๔ อย่างนี้แล ...”

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑โอฆะ หมายถึงกิเลสดุจห้วงนํ้าที่หลากท่วมใจเหล่าสัตว์ให้จมอยู่ในวัฏฏทุกข์ หรือห้วงวังวนแห่ง กิเลส มี ๔ อย่าง คือ
  2. (๑) กาโมฆะ ห้วงนํ้าคือกาม หมายถึงความพอใจยินดีในกามคุณ ๕
  3. (๒) ภโวฆะ ห้วงน้ำคือภพ หมายถึงความพอใจยินดีในรูปภพหรืออรูปภพ และความติดใจในฌาน
  4. (๓) ทิฏโฐฆะ ห้วงนํ้าคือทิฏฐิ หมายถึงทิฎฐิ ๖๒ ประการ
  5. (๔) อวิชโชฆะ ห้วงนํ้าคืออวิชชา หมายถึงความไม่รู้ในอริยสัจ ๔
  6. {ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๑๒/๓๐๒, ที.ปา.อ. ๒๒๑, สํ.ส.อ. ๑๖, สํ.ม.อ. ๒๐๓}

จบ ตัณหาสูตร ที่ ๒