พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · มัคคสังยุต
โอฆสูตร เล่ม ๑๙
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๓๓–๓๓๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖๔/๗๔ ในมัคคสังยุตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มัคคสังยุต โอฆสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๑๑๐–๑๑๑
๑๓. โอฆวรรค
๑. โอฆสูตร
ว่าด้วยโอฆะ ๔
{๓๓๓} [๑๗๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โอฆะ มี ๔ อย่างนี้ ๔ อย่างคืออะไรบ้าง คือ(๑) กาโมฆะ โอฆะคือกาม
(๒) ภโวฆะ โอฆะคือภพ
(๓) ทิฏโฐฆะ โอฆะคือทิฏฐิ
(๔) อวิชโชฆะ โอฆะคืออวิชชา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โอฆะมี ๔ อย่างนี้แล
{๓๓๔} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละโอฆะ ๔ อย่างนี้แล ...”
- ๑โอฆะ หมายถึงกิเลสดุจห้วงนํ้าที่หลากท่วมใจเหล่าสัตว์ให้จมอยู่ในวัฏฏทุกข์ หรือห้วงวังวนแห่ง กิเลส มี ๔ อย่าง คือ
- (๑) กาโมฆะ ห้วงนํ้าคือกาม หมายถึงความพอใจยินดีในกามคุณ ๕
- (๒) ภโวฆะ ห้วงน้ำคือภพ หมายถึงความพอใจยินดีในรูปภพหรืออรูปภพ และความติดใจในฌาน
- (๓) ทิฏโฐฆะ ห้วงนํ้าคือทิฏฐิ หมายถึงทิฎฐิ ๖๒ ประการ
- (๔) อวิชโชฆะ ห้วงนํ้าคืออวิชชา หมายถึงความไม่รู้ในอริยสัจ ๔
- {ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๑๒/๓๐๒, ที.ปา.อ. ๒๒๑, สํ.ส.อ. ๑๖, สํ.ม.อ. ๒๐๓}
๒. โยคสูตร
ว่าด้วยโยคะ ๔
{๓๓๕} [๑๗๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โยคะ มี ๔ อย่างนี้ ๔ อย่างคืออะไรบ้าง คือ(๑) กามโยคะ โยคะคือกาม
(๒) ภวโยคะ โยคะคือภพ
(๓) ทิฏฐิโยคะ โยคะคือทิฏฐิ
(๔) อวิชชาโยคะ โยคะคืออวิชชา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โยคะมี ๔ อย่างนี้แล
{๓๓๖} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละโยคะ ๔ อย่างนี้แล...”
๓. อุปาทานสูตร
ว่าด้วยอุปาทาน ๔
{๓๓๗} [๑๗๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี<*>
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุปาทาน มี ๔ อย่างนี้ ๔ อย่างคืออะไรบ้าง คือ
- ๑โยคะ หมายถึงกิเลสอันประกอบเหล่าสัตว์ไว้ในวัฏฏทุกข์ มี ๔ อย่างเหมือนโอฆะ และมีอธิบายเหมือนกัน (ที.ปา.อ. ๒๑, สํ.ม.อ. ๒๐๓)
- ๒อุปาทาน ความถือมั่น หมายถึงภาวะจิตที่เข้าไปยึดมั่นถือมั่นผูกพันเอาตัวตนเป็นที่ตั้งด้วยอำนาจกิเลส มี ๔ คือ (๑) กามุปาทาน ความถือมั่นกาม ได้แก่ ความกำหนัดที่เกี่ยวเนื่องด้วยกามคุณ ๕ (๒) ทิฏฐุปาทาน ความถือมั่นทิฏฐิ ได้แก่ ความเห็นผิดที่ดิ่งสุดโต่งต่าง ๆ เช่น เห็นว่าอัตตาและโลกเที่ยง สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่า เป็นต้น (๓) สีลัพพตุปาทาน ความถือมั่นศีลพรต ได้แก่ หลักความประพฤติ ลัทธิพิธีต่าง ๆ ของนักบวชนอกพระพุทธศาสนาที่ยึดถือว่าสามารถทำให้บริสุทธิ์ได้
- ... - ผู้รวบรวม
จบ โอฆสูตร