อุตติยสูตร เล่ม ๑๙

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยมรรคมีองค์ ๘ อันบุคคลพึงเจริญเพื่อกำหนดรู้ เวทนา ๓ ประการนี้ อริยมรรคมีองค์ ๘ เป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ อริยมรรคมีองค์ ๘ เหล่านี้แลอันบุคคลพึงเจริญเพื่อกำหนดรู้เวทนา ๓ ประการ”

๑๐. อุตติยสูตร

ว่าด้วยเจริญอริยมรรคเพื่อละกามคุณ ๕

{๘๖} [๓๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

ครั้งนั้น ท่านพระอุตติยะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ... แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานพระวโรกาส ข้าพระองค์ปลีกตัวออกเร้นอยู่ในที่ลับ ได้เกิดความนึกคิดแห่งใจอย่างนี้ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสกามคุณ ๕ ไว้แล้ว กามคุณ ๕ ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้แล้วคืออะไรบ้างหนอ”{๘๗} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดีละ ๆ อุตติยะ เรากล่าวกามคุณ ๕ เหล่านี้ไว้แล้ว กามคุณ ๕ คืออะไรบ้าง คือ

(๑) รูปที่พึงรู้แจ้งด้วยจักษุ อันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัด

(๒) เสียงที่พึงรู้แจ้งด้วยหู ...

(๓) กลิ่นที่พึงรู้แจ้งด้วยจมูก ...

(๔) รสที่พึงรู้แจ้งด้วยลิ้น ...

(๕) โผฏฐัพพะที่พึงรู้แจ้งด้วยกาย อันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัด

ดูก่อนอุตติยะ เรากล่าวกามคุณ ๕ เหล่านี้แลไว้แล้ว

{๘๘} ดูก่อนอุตติยะ อริยมรรคมีองค์ ๘ อันบุคคลพึงเจริญเพื่อละกามคุณ ๕ เหล่านี้แล อริยมรรคมีองค์ ๘ คืออะไรบ้าง คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ ดูก่อนอุตติยะ อริยมรรคมีองค์ ๘ เหล่านี้แล อันบุคคลพึงเจริญเพื่อละกามคุณ ๕”

จบ มิจฉัตตวรรคที่ ๓

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. มิจฉัตตสูตร ๒. อกุสลธัมมสูตร

๓. ปฐมปฏิปทาสูตร ๔. ทุติยปฏิปทาสูตร

๕. ปฐมอสัปปุริสสูตร ๖. ทุติยอสัปปุริสสูตร

๗. กุมภสูตร ๘. สมาธิสูตร

๙. เวทนาสูตร ๑๐. อุตติยสูตร

๔. ปฎิปัตติวรรค

๑. ปฐมปฏิปัตติสูตร

ว่าด้วยมิจฉาปฏิบัติ - สัมมาปฏิบัติ

{๘๙} [๓๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงข้อปฏิบัติผิดและข้อปฏิบัติชอบแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้น”

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๙๐} ก็ข้อปฏิบัติผิดเป็นไฉน คือ มิจฉาทิฏฐิ ... มิจฉาสมาธิ นี้เรียกว่าข้อปฏิบัติผิด

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๙๑} ก็ข้อปฏิบัติชอบเป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้เรียกว่าข้อปฏิบัติชอบ”

๒. ทุติยปฏิปัตติสูตร

ว่าด้วยบุคคลผู้ปฏิบัติผิด - ปฏิบัติชอบ

{๙๒} [๓๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงบุคคลผู้ปฏิบัติผิดและบุคคลผู้ปฏิบัติชอบแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้นดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๙๓} ก็บุคคลผู้ปฏิบัติผิดเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้มีมิจฉาทิฏฐิ ... มีมิจฉาสมาธิ บุคคลนี้เรียกว่า ผู้ปฏิบัติผิดดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๙๔} ก็บุคคลผู้ปฏิบัติชอบเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้มีสัมมาทิฏฐิ ... มีสัมมาสมาธิ บุคคลนี้เรียกว่าผู้ปฏิบัติชอบ”