ปฏิปันนสูตร เล่ม ๑๙

๔. ปฎิปัตติวรรค

๑. ปฐมปฏิปัตติสูตร

ว่าด้วยมิจฉาปฏิบัติ - สัมมาปฏิบัติ

{๘๙} [๓๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงข้อปฏิบัติผิดและข้อปฏิบัติชอบแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้น”

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๙๐} ก็ข้อปฏิบัติผิดเป็นไฉน คือ มิจฉาทิฏฐิ ... มิจฉาสมาธิ นี้เรียกว่าข้อปฏิบัติผิด

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๙๑} ก็ข้อปฏิบัติชอบเป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้เรียกว่าข้อปฏิบัติชอบ”

๒. ทุติยปฏิปัตติสูตร

ว่าด้วยบุคคลผู้ปฏิบัติผิด - ปฏิบัติชอบ

{๙๒} [๓๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงบุคคลผู้ปฏิบัติผิดและบุคคลผู้ปฏิบัติชอบแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้นดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๙๓} ก็บุคคลผู้ปฏิบัติผิดเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้มีมิจฉาทิฏฐิ ... มีมิจฉาสมาธิ บุคคลนี้เรียกว่า ผู้ปฏิบัติผิดดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๙๔} ก็บุคคลผู้ปฏิบัติชอบเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้มีสัมมาทิฏฐิ ... มีสัมมาสมาธิ บุคคลนี้เรียกว่าผู้ปฏิบัติชอบ”

๓. วิรัทธสูตร

ว่าด้วยอริยมรรคที่ปรารภผิดและปรารภถูก

{๙๕} [๓๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยมรรคมีองค์ ๘ อันชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งพลาดแล้ว อริยมรรคมีองค์ ๘ อันเป็นเหตุให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ ชื่อว่าอันชนเหล่านั้นพลาดแล้วด้วย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยมรรคมีองค์ ๘ อันชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งปรารภแล้ว อริยมรรคมีองค์ ๘ อันเป็นเหตุให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ ชื่อว่าอันชนเหล่านั้นปรารภแล้วด้วยดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๙๖} ก็อริยมรรคมีองค์ ๘ คืออะไรบ้าง คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยมรรคมีองค์ ๘ อันบุคคลเหล่าใด เหล่าหนึ่งพลาดแล้ว อริยมรรคมีองค์ ๘ อันเป็นเหตุให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ ชื่อว่าอันชนเหล่านั้นพลาดแล้วด้วย อริยมรรคมีองค์ ๘ อันชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งปรารภแล้ว อริยมรรคมีองค์ ๘ อันเป็นเหตุให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ ชื่อว่าอันชนเหล่านั้นปรารภแล้วด้วย”

๔. ปารังคมสูตร

ว่าด้วยธรรมเป็นเครื่องให้ถึงฝั่ง

{๙๗} [๓๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อถึงฝั่งจากที่มิใช่ฝั่ง ธรรม ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ ธรรม ๘ ประการนี้แลอันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อถึงฝั่งจากที่มิใช่ฝั่ง