๕. สุชาตสูตร เล่ม ๑๖

{๖๙๘} ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบความคิดของภิกษุนั้นด้วยพระทัยจึงตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายอย่ายกโทษภิกษุนี้เลย ภิกษุนี้เป็นผู้ได้ฌาน ๔ ที่ก้าวล่วงกามาพจรจิต เป็นธรรมเครื่องอยู่เป็นสุขในปัจจุบัน ตามความปรารถนาโดยไม่ยากไม่ลำบาก ทำให้แจ้งซึ่งที่สุดแห่งพรหมจรรย์อันยอดเยี่ยมซึ่งกุลบุตรทั้งหลายออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการกันด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ได้”

{๖๙๙}พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า

บุคคลปรารภความเพียรย่อหย่อน ปรารภความเพียร

ด้วยกำลังน้อย จะพึงบรรลุนิพพานอันเป็นเครื่องปลดเปลื้อง

กิเลสทั้งปวงไม่ได้เลย

แต่ภิกษุหนุ่มรูปนี้เป็นอุดมบุรุษ ชำนะมารพร้อมทั้ง

พาหนะได้แล้ว ย่อมดำรงอัตภาพเป็นชาติสุดท้าย (๔)

๕. สุชาตสูตร

ว่าด้วยเรื่องพระสุชาต

{๗๐๐}[๒๓๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านพระสุชาตเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทอพระเนตรเห็นท่านพระสุชาตมาแต่ไกลทีเดียว จึงตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า

{๗๐๑}“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

กุลบุตรนี้ย่อมงามด้วยสมบัติ ๒ อย่าง คือ มีรูปงาม น่าดู น่าเสื่อมใส

ทั้งผิวพรรณก็งามยิ่งนัก และทำให้แจ้งซึ่งที่สุดแห่งพรหมจรรย์อันยอดเยี่ยม

ซึ่งกุลบุตรทั้งหลายออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการกันด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ได้”

{๗๐๒} พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดา ครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้วจึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า

ภิกษุนี้ย่อมงามเพราะใจซื่อตรงหนอ เป็นผู้หลุดพ้น

เป็นผู้พราก เป็นผู้ดับ เพราะไม่ถือมั่น ชำนะมารพร้อม

ทั้งพาหนะได้แล้ว ย่อมดำรงอัตภาพเป็นชาติสุดท้าย (๕)

๖. ลกุณฏกภัททิยสูตร

ว่าด้วยพระลกุณฏกภัททิยะ

{๗๐๓} [๒๔๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม

ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านพระลกุณฏกภัททิยะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทอด

พระเนตรเห็นท่านพระลกุณฏกภัททิยะมาแต่ไกลทีเดียว จึงตรัสกะภิกษุ

ทั้งหลายว่า

{๗๐๔}“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเห็นภิกษุกำลังมาอยู่โน่น ผู้

มีวรรณะไม่งาม ไม่น่าดู เตี้ย เป็นที่ดูแคลนของภิกษุทั้งหลายไหม,,

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “เห็น พระพุทธเจ้าข้า,,

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนั่นแลมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมาก อนึ่ง

สมาบัติที่เธอไม่เคยเข้าเธอก็ได้โดยง่าย เธอทำให้แจ้งซึ่งที่สุดแห่งพรหมจรรย์อันยอดเยี่ยมซึ่งกุลบุตรทั้งหลายออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการได้ด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่,,