พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · ภิกขุสังยุตต์
๙. ติสสสูตร เล่ม ๑๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๑๓–๗๑๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๒ ในภิกขุสังยุตต์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ภิกขุสังยุตต์ ติสสสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๖ หน้า ๓๗๕–๓๗๖
ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งเรียบร้อยแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า
{๗๑๐}“ดูก่อนนันทะ
การที่เธอห่มจีวรที่ทุบเรียบดีแล้ว หยอดตา และถือบาตรดินมีสีสดใส ไม่สมควร
แก่เธอผู้เป็นกุลบุตรออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตด้วยศรัทธาเลย การที่
เธอถืออยู่ป่าเป็นวัตร ถือบิณฑบาตเป็นวัตร ถือผ้าบังสุกุลเป็นวัตร และไม่
พึงเป็นผู้พัวพันในกามทั้งหลายอยู่อย่างนี้ จึงจะสมควรแก่เธอผู้เป็น
กุลบุตรออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตด้วยศรัทธา”
{๗๑๑}พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า
เมื่อไรเราจึงจะได้เห็นนันทะถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ถือผ้า
บังสุกุลเป็นวัตร ยังอัตภาพให้เป็นไปด้วยโภชนะที่เจือปน
กัน ไม่อาลัยในกามทั้งหลาย
{๗๑๒} ลำดับนั้น ท่านพระนันทะโดยสมัยต่อมาได้เป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตร ถือ
บิณฑบาตเป็นวัตร ถือผ้าบังสุกุลเป็นวัตร และไม่อาลัยในกามทั้งหลายอยู่ (๘)
๙. ติสสสูตร
ว่าด้วยพระติสสะ
{๗๑๓}[๒๔๓] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน
อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่าน
พระติสสะผู้เป็นพระโอรสของพระปิตุจฉาแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้า เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคม พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่งเป็นทุกข์ เสียใจ ฟูมฟายนํ้าตาอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง
{๗๑๔} ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถามท่านพระติสสะว่า “ดูก่อนติสสะ ไฉนหนอเธอจึงมานั่งเป็นทุกข์ เสียใจ ฟูมฟายนํ้าตาอยู่”
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุทั้งหลายได้ใช้วาจาดุจปฏักทิ่มแทงข้าพระองค์”“จริงอย่างนั้น ติสสะ เธอว่าเขาข้างเดียว แต่เธอไม่อดทนต่อถ้อยคำ
การที่พอเอาแต่ว่าเขาข้างเดียว แต่ไม่อดทนต่อถ้อยคำบ้างนั้นไม่สมควรแก่
เธอผู้เป็นกุลบุตรที่ออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตด้วยศรัทธาเลย แต่การ
ที่เธอว่าเขาด้วย อดทนต่อถ้อยคำได้ด้วยนั่นแล จึงจะสมควรแก่เธอผู้เป็นกุลบุตรที่ออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตด้วยศรัทธา”
{๗๑๕}พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดา ครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว
จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า
เธอโกรธทำไมหนอ เธออย่าโกรธ ติสสะ เธอไม่โกรธ ได้
จะดีกว่า แท้จริง บุคคลย่อมประพฤติพรหมจรรย์เพื่อ กำจัด
ความโกรธ ความถือตัว และความลบหลู่คุณท่าน (๙)
๑๐. เถรนามกสูตร
ว่าด้วยภิกษุชื่อว่าเถระ
{๗๑๖}[๒๔๔] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวันอันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ สมัยนั้นแลภิกษุรูปหนึ่งมีชื่อว่าเถระ ชอบอยู่ผู้เดียว และมีปกติสรรเสริญคุณของการอยู่
ผู้เดียว เข้าไปบิณฑบาตยังหมู่บ้านผู้เดียว เดินกลับก็ผู้เดียว นั่งในที่ลับ
ก็ผู้เดียว และอธิษฐานจงกรมก็ผู้เดียว ครั้งนั้นแล ภิกษุมากด้วยกันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งเรียบร้อยแล้วแล้วได้กราบทูลพระผู้มี
จบ ๙. ติสสสูตร