๑. รูปอัญญาณสูตร เล่ม ๑๗

๑๒. วัจฉโคตตสังยุต

๑. รูปอัญญาณสูตร

ว่าด้วยความไม่รู้ในรูปเป็นเหตุให้เกิดทิฏฐิ

{๕๕๕} [๖๐๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ปริพาชกชื่อว่าวัจฉโคตรเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้วจึงนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่ท่านพระโคดม อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้ทิฏฐิหลายอย่างเหล่านี้เกิดขึ้นในโลกว่า ‘โลกเที่ยง’ บ้าง ‘โลกไม่เที่ยง’ บ้าง ‘โลกมีที่สุด’ บ้าง ‘โลกไม่มีที่สุด’บ้าง ‘ชีวะก็อันนั้น สรีระก็อันนั้น’ บ้าง ‘ชีวะก็อย่างหนึ่ง สรีระก็อย่างหนึ่ง’บ้าง ‘สัตว์หลังจากตายไปย่อมเกิดอีก’ บ้าง ‘สัตว์หลังจากตายไปย่อมไม่เกิดอีก’บ้าง ‘สัตว์หลังจากตายไปเกิดอีกก็มี ไม่เกิดอีกก็มี’ บ้าง ‘สัตว์หลังจากตายไปจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ ไม่เกิดอีกก็มิใช่’ บ้าง”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนวัจฉะ เพราะความไม่รู้ในรูป ใน

เหตุเกิดแห่งรูป ในความดับแห่งรูป ในข้อปฏิบัติอันให้ถึงความดับแห่งรูป จึงมีทิฏฐิหลายอย่างเหล่านี้เกิดขึ้นในโลกนี้ว่า ‘โลกเที่ยง’ บ้าง ... ‘สัตว์หลังจากตายไปจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ ไม่เกิดอีกก็มิใช่’ บ้าง ดูก่อนวัจฉะ ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้ทิฏฐิหลายอย่างเหล่านี้เกิดขึ้นในโลกว่า ‘โลกเที่ยง’ บ้าง...

‘สัตว์หลังจากตายไปจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ ไม่เกิดอีกก็มิใช่’ บ้าง”

๒. เวทนาอัญญาณสูฅร

ว่าด้วยความไม่รู้ในเวทนาเป็นเหตุให้เกิดทิฎฐิ

{๕๕๖} [๖๐๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

วัจฉโคตรปริพาชกนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มี

พระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระโคดม อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้ทิฎฐิหลายอย่างเหล่านี้เกิดขึ้นในโลกว่า ‘โลกเที่ยง’ บ้าง ... ‘สัตว์หลังจากตายไปจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ ไม่เกิดอีกก็มิใช่’ บ้าง”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนวัจฉะ เพราะความไม่รู้ในเวทนา

ในเหตุเกิดแห่งเวทนา ในความดับแห่งเวทนา ในข้อปฏิบัติอันให้ถึงความดับแห่งเวทนา จึงมีทิฏฐิหลายอย่างเหล่านี้เกิดขึ้นในโลกนี้ว่า ‘โลกเที่ยง’ บ้าง ...

‘สัตว์หลังจากตายไป จะว่าเกิดอีกก็มิใช่ ไม่เกิดอีกก็มิใช่’ บ้าง ดูก่อนวัจฉะข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้ทิฏฐิหลายอย่างเหล่านี้เกิดขึ้นในโลกว่า ‘โลกเที่ยง’ บ้าง ... ‘สัตว์หลังจากตายไปจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ ไม่เกิดอีกก็มิใช่’ บ้าง”

๓. สัญญาอัญญาณสูตร

ว่าด้วยความไม่รู้ในสัญญาเป็นเหตุให้เกิดทิฎฐิ

{๕๕๗} [๖๐๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

วัจฉโคตรปริพาชกนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มี

พระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระโคดม อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้ทิฏฐิหลายอย่างเหล่านี้เกิดขึ้นในโลกว่า ‘โลกเที่ยง’ บ้าง ... ‘สัตว์หลังจากตายไปจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ ไม่เกิดอีกก็มิใช่’ บ้าง”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนวัจฉะ เพราะความไม่รู้ในสัญญา

ในเหตุเกิดแห่งสัญญา ในความดับแห่งสัญญา ในข้อปฏิบัติอันให้ถึงความดับ