พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ราธสังยุต · ปฐมวรรค
๑. มารสูตร เล่ม ๑๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๖๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในปฐมวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ราธสังยุต ปฐมวรรค มารสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๗ หน้า ๒๕๕–๒๕๖
๒. ราธสังยุต
๑. ปฐมวรรค
๑. มารสูตร
ว่าด้วยขันธมาร
{๓๖๖} [๑๖๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
ครั้งนั้นแล ท่านพระราธะได้ไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีคำที่กล่าวกันว่า ‘มาร มาร’ ดังนี้ ที่กล่าวว่า ‘มาร’ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอแล”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนราธะ เมื่อรูปมีอยู่ มารคือความตายจึงมี ผู้ทำให้ตายจึงมี หรือผู้ตายจึงมี เพราะฉะนั้น ราธะ เธอจงเห็นรูปว่าเป็นมาร เป็นผู้ทำให้ตาย เป็นผู้ตาย เป็นดังโรค เป็นดังหัวฝี เป็นดังลูกศร เป็นความทุกข์ เป็นตัวทุกข์ บุคคลเหล่าใดย่อมเห็นรูปนั้นด้วยอาการอย่างนี้ บุคคลเหล่านั้นชื่อว่าเห็นถูกต้องเมื่อเวทนามีอยู่ ...
เมื่อสัญญามีอยู่ ...
เมื่อสังขารมีอยู่ ...
เมื่อวิญญาณมีอยู่ มารจึงมี ผู้ทำให้ตายจึงมี ผู้ตายจึงมี เพราะฉะนั้นราธะ เธอจงเห็นวิญญาณว่าเป็นมาร เป็นผู้ทำให้ตาย เป็นผู้ตาย เป็นดังโรค เป็นดังหัวฝี เป็นดังลูกศร เป็นความทุกข์ เป็นตัวทุกข์ บุคคลเหล่าใดย่อมเห็นวิญญาณนั้นด้วยอาการอย่างนี้ บุคคลเหล่านั้นชื่อว่าเห็นถูกต้อง“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็ความเห็นถูกต้องมีประโยชน์อย่างไร”
“ดูก่อนราธะ ความเห็นถูกต้องมีประโยชน์ให้เบื่อหน่าย”
“ความเบื่อหน่ายเล่ามีประโยชน์อย่างไร พระพุทธเจ้าข้า”
“ดูก่อนราธะ ความเบื่อหน่ายมีประโยชน์ให้คลายกำหนัด”
“ก็ความคลายกำหนัดเล่ามีประโยชน์อย่างไร พระพุทธเจ้าข้า”
“ดูก่อนราธะ ความคลายกำหนัดมีประโยชน์ให้หลุดพ้น”
“ความหลุดพ้นเล่ามีประโยชน์อย่างไร พระพุทธเจ้าข้า”
“ดูก่อนราธะ ความหลุดพ้นมีประโยชน์เพื่อนิพพาน”
“นิพพานเล่ามีประโยชน์อย่างไร พระพุทธเจ้าข้า”
“ดูก่อนราธะ เธอถามปัญหาเกินไปเสียแล้ว เธอไม่อาจจะกำหนดที่สุดของปัญหาได้ ดูก่อนราธะ ก็พรหมจรรย์ย่อมหยั่งลงสู่นิพพาน มีนิพพานเป็นที่สุด อันกุลบุตรย่อมอยู่ประพฤติกันแล”
๒. สัตตสูตร
ว่าด้วยเหตุที่เรียกว่าสัตว์
{๓๖๗} [๑๖๑] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านพระราธะได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีคำกล่าวกันว่า ‘สัตว์ สัตว์’ ดังนี้ ที่เรียกว่า สัตว์ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอแล”
จบ ๑. มารสูตร